23-11-14

oude dozen

oude dozen

 

vandaag geen nieuwigheden

in mijn hoofd: alleen het oude

keert maar weer en is het vroegere

herschrijven dan geen vondst?

 

zoals men doet in muffe dozen:

prentjes van een vrome tijd

toen men met geloken ogen

de hostie heeft verbeid

 

zoveel blikken, zoveel karton

heb ik verzameld door de jaren:

mappen waaraan een muis begon,

bij elke verhuis bleef ik ze sparen

 

vandaag niet weten wat geschreven

alleen gebleekte woorden bieden zich aan:

getuigen van het weldra voorbije leven,

het wezenlijke van een loos bestaan?

10:45 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

Casanova

Seigneur de Seingalt

- verderf geeft de geest vleugels. Arthur Japin –

 

gezegend mijn lot

dat ik geboren ben

in de geur van de lagunen

dat het leven mij leidde

doorheen de wirwar van steegjes en pleinen

langs de paleizen

die wemelden in het water

 

het zwarte water

dat gorgelde in de morgen

wanneer de gesloten gondel

onder de bruggen boomde

en het baldakijn van brokaat

het oosters aroom meedroeg

van een wuft casino

of een wulpser klooster

 

gezegend de meesters

van kans- en kaartspel

die mijn tafel dekten

met kaproen en malvezij

en mij met zijde en festoen omhingen

en voor even mijn bodemloze beursje

vulden met dubloenen en dukaten

 

geprezen de geleerden

van herberg en katheder

die mij de liederlijke talen leerden

waar vrouwen in rijmen en bezwijmen

en de wijze  woorden van het mededogen

want geen mens komt met zijn jaren

in het reine

die zich zijn dagen niet vergeeft

 

gezegend mijn lot

dat mij heeft verzadigd

zodat ik hier zat en ziekelijk

neerzit te slijpen aan een ganzenveer

ondergedoken weggesloten vergeten weldra

 

na meer dan duizend lijven

en even zoveel gebroken eden

kom ik die ene na:

ik heb geleefd om het op te schrijven

08:32 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

doodzonde

absolve me

 

geen schuld zo groot als woorden

ongezegd gebleven

mijn broer, al jouw lange brieven:

ik heb nooit terug geschreven

 

er was de ergernis, de spot

om die lieve Jezus van jou

om jouw onverbiddelijke god

die jou hebben zou

 

blauw  was het papier

als door een geliefde verzonden

ik lees ze nu en hier

als boete na een zonde

 

was je nog in leven

indien ik antwoord had gegeven

op  steeds die laatste regel:

‘je broer die van je houdt’

 

soms stond Jezus op een zegel

omgeven door een stralenkrans

ik zag een kapel langs een wegel,

bloemen van een onnozele gans

 

doch ik zie  wat  anders thans

en voel de vrieskou in die paarse kamer:

ik lees de striemen in jouw hals

terwijl ik jouw epistels verzamel

07:42 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

22-11-14

separatisme

inefficiënt België

 

Heet wat Vlamingen hekelen de inefficiëntie van de Belgische staat en vinden daarin een reden om het separatisme te bepleiten. Zij hebben argumenten die men niet kan tegenspreken.

Ten eerste heb je de bureaucratisering: de administratieve molen maalt al te langzaam en voor alles en nog wat heb je formulieren en documenten nodig.

Ons justitieapparaat is een ramp. Rijken kunnen hun straf afkopen, er zijn de verjaringstermijnen en de procedurefouten waardoor misdadigers van wie de schuld vaststaat toch vrijuit gaan.

Onze fiscaliteit kan veel eenvoudiger en rechtvaardiger.

De armoedebestrijding faalt: er blijven ongeveer 15% arme Belgen en dat aantal neemt toe.

Dit zijn maar vier voorbeelden die men gerust kan aanvullen. België is dus in grote mate een rotzooitje, al kan je tal van voorbeelden aangeven om te bewijzen dat het hier nog zo slecht niet is.

Mijn vraag is echter of het separatisme een oplossing is: hebben de Vlaamse overheden binnen hun bevoegdheden al bewezen dat zij het beter kunnen? Ik zie dat niet.

Vlaanderen is net zo bureaucratisch als België tot op het lokale niveau van de gemeenten toe. En ook in Vlaanderen zijn er 10% armen. En dan kan men er de suïcidecijfers nog bijhalen die in Vlaanderen, vooral in West-Vlaanderen en in het bijzonder de Westhoek, aanzienlijk zijn.

De Vlaamse en lokale fiscaliteit blinken al evenmin uit door transparantie en billijkheid.

‘Wat we zelf doen, doen we beter’ klopt dus van geen kanten.

Dit is geen reden om de Belgische staat niet af te slanken en doeltreffender te maken. Ik wens alleen de slogans te ontkrachten: het separatisme zal geen Vlaamse heilsstaat opleveren. En bovendien weet geen enkele separatist een antwoord op de vraag: ‘Wat doen we met Brussel’.

Geloven in separatisme is geloven in politici van een hoger intellectueel en moreel niveau dan de Belgische en die vind ik niet in de Vlaamsgezinde partijen als NVA en VB. Klein voorbeeld: Jan Jambon is voorzitter van ‘de vrienden van de diamant’, een sector die bekend staat om zijn belastingontduiking – wat zegt dit over het moreel gehalte van Jambon?

Besluit: laten we er alles aan doen om de federale staat efficiënter te maken maar wees niet zo onnozel om te geloven dat een zelfstandig Vlaanderen alle problemen gaat oplossen.

de haan 22 nov. 14

19:06 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

Dirk van Bastelaere in DM

Dirk van Bastelaere in DM

 

De dichter Dirk van Bastelaere krijgt deze zaterdag twee bladzijden in De Morgen om uit te leggen waarom hij een woordvoerder van de NVA is geworden. Ik zou een hele exegese van de tekst kunnen maken maar ik zal mij beperken tot enkele punten.

DVB is altijd al een snob en dandy geweest, zijn overstap naar een neoliberale partij mag geen verwondering wekken, evenmin als zijn bewering dat het nu voorgestelde beleid nog veel te zacht zou zijn.

Bij drie dingen wil ik even stilstaan. Hij noemt zichzelf een separatist maar formuleert geen oplossing voor Brussel: gelooft deze dichter dat er in Brussel ooit een meerderheid zal gevonden worden die voor Vlaanderen kiest? Nochtans is Brussel om allerlei redenen cruciaal voor Vlaanderen. En in tegenstelling tot wat DVB beweert, gebeuren er op de Brusselse scène artistieke prestaties van wereldformaat.

Ten tweede noemt hij de Vlaamse kunstenaars van nu columnisten die hun rol van opiniemaker verloren hebben. Kan iemand zich herinneren dat DVB – buiten het beperkte wereldje van zwaar gesubsidieerde literaire tijdschriften – ooit een opiniestuk heeft gepresenteerd dat voor enige politieke of maatschappelijke opschudding heeft gezorgd? Wat is zijn bijdrage aan het openbare debat geweest, buiten zijn eigen navelstaarderig kringetje? Anders gezegd: deze begaafde dichter is nooit een groot denker geweest.

Ten derde beweert hij in een zelfstandig Vlaanderen op Groen te zullen stemmen. Kan je zo’n omslag maken: van een partij die gedirigeerd wordt door VOKA en andere organisaties die foert zeggen tegen de ecologie, naar een partij die van het milieu samen met de solidariteit haar kernopdracht heeft gemaakt?

In mijn ogen vertegenwoordigt DVB het arrivisme dat de rechtse Vlaamse beweging eigen is geworden: zelfgenoegzaamheid troef.

 de haan 22 nov. 14

09:43 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |

heldhaftig

heroïsch

 

zij slaapt nog en hij alweer

te vroeg ontwaakt wil mee

onder de deken, haar warmte in

 

kreunt ze, mompelt ze namen

wanneer ze het trillen voelt,

het geschuifel van het laken

 

hij raakt niet aan of zij zou

ánders dromen onder zijn koele

hand – liever houdt hij het landschap

ongeschonden waar zij wandelt nu

 

en mompelt, minzaam en minziek –

hij raakt niet aan  ondanks de aandrang:

haar zo laten is soms wel heroïek

07:05 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

habemus papam

habemus papam

 

 

zien we de rook nu wit

zien we de rook nu zwart:

het komt op een schuifje aan

en op een plaatsnaam: Rome

of een dorp in Polen

 

ach, zie die gezichten

en hoor het gejuich

en staat het hem niet fraai

die gouden stola die blanke albe

bij het paars van zijn kazuifel

 

en stond het hem niet aardig

dat potloodstreepje op zijn bovenlip

en hij droeg zo waardig

zijn rode band en gitzwart oog

 

maar zie die gezichten

en hoor de handen

het klappen het klinkt

als een verliefde zweep

 

en zie zijn armen

als een levend beeld van koek of plaaster

en even de handen geheven

als een held die overleeft

 

de geest zaait de geest waait

en is de duif nu bleek of donker

het is altijd dezelfde haan die kraait

en hetzelfde volk dat zich verloochent

 

het volkje dat vereren wil en volgen

naar een dageraad naar nacht en nevel

een kolkende zee die bezweren wil

dat ze haar angsten heeft verzwolgen

 

maar zie die gezichten die armen geheven

al juichend om wat rook

zie ze dansen tot een doek zich op zal lichten

want dan verschijnt hun beminde spook

06:47 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

21-11-14

criminele illegalen

criminele illegalen

 

Taalkundig gezien is de term ‘criminele illegaal’ een pleonasme. Immers, wie illegaal wordt genoemd die verblijft onwettig in het land en is door dat feit alleen al een crimineel. Om maar te zeggen hoe achteloos we omspringen met dit woord want het enige misdrijf van deze mensen is het feit dat ze niet over de juiste papieren beschikken. Daarom ben ik fel gekant tegen het gebruik van deze term: het is een louter bureaucratische kwestie.

Niettemin staan we voor het probleem dat een aantal van deze mensen criminele feiten pleegt. Ik zou daarin een onderscheid wensen te maken: de inbreuken uit noodzaak, dus om te overleven, en de echte misdaad zoals overvallen, inbraken en bendevorming.

Het eerste doet me denken aan ‘Les Misérables’ van Victor Hugo, een lijvige roman en een portret van een tijdsgewricht, waarin ene Jean Valjean een brood steelt en om die reden veroordeeld wordt tot dwangarbeid. Deze feiten bewijzen enkel dat de opvang faalt, een opvang die dan meestal geleverd wordt door vrijwilligers of sociale organisaties die blijkbaar niet iedereen in nood bereiken.

Over de ware misdadigers zonder papieren kunnen we kort zijn: die moeten het land uit. Alleen vrees ik dat deze categorie misbruikt wordt om ook de Jean Valjeans van deze tijd uit te wijzen. En dan zitten we bij de rechtspraak van de negentiende eeuw.

De remedie zou moeten zijn: de opvang uitbreiden en deze zogenaamde illegalen de kans bieden om zich nuttig te maken. En dat laatste is iets wat ze veelal doen maar dan in een clandestien circuit, bijvoorbeeld als bordenwasser in een restaurant waarvan alleen de façade fatsoenlijk is.

Anders gezegd: ‘illegaal’ genoemd worden leidt tot zeer complexe toestanden. En ik ken het clichématig antwoord: ‘wij kunnen niet het OCMW van de hele wereld zijn.’ Dit klopt maar hier is Europese samenwerking broodnodig (letterlijk en figuurlijk): het zou er eindelijk eens moeten van komen dat de Europese regeringen samenkomen en afspreken hoeveel vluchtelingen en asielzoekers ze globaal aankunnen en hoe ze die op een billijke manier kunnen verdelen. Denk aan Italië dat grotendeels in de steek wordt gelaten bij de opvang van bootvluchtelingen.

En het spreekt vanzelf dat deze deliberatie gastvrij dient te gebeuren, met een ruim hart: dat wordt ons voorgezegd door onze grote ethische codes (de christelijke, de humanistische en de socialistische). Wie tegen deze ruimhartigheid in opstand komt bewijst alleen maar dat hij of zij deze codes als ballast terzijde schuift en enkel een egotripper is.

Er zijn dus twee remedies tegen het fenomeen van de zogeheten ‘criminele illegalen’: de categorieën uit elkaar houden en de opvang verbeteren. Argumenten hiertegen zijn meestal regelrechte xenofobie of vreemdelingenhaat of doorgedreven egocentrisme, ofwel een handig vermomde versie daarvan.

de haan 21 nov. 14

17:46 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (6) |  Facebook |

Remco Campert

    Aan de poëzie

        Wil je me verlaten, poëzie
        om halfvier in de middag
        in de Rue du Four
        als boven me de lucht zich sluit
        in zwart geweld
        als een straathoek tegen me opbotst
        en ik kan de mensen niet meer tellen

        wel, dat zal je nog niet lukken
        ik houd me vast aan de paal van bus 39
        en besluit in een duizelend moment
        dat ik niet accepteer
        dat je je van mij wilt losrukken
        als een vrouw van haar oude minnaar
        die geen rechten meer heeft

        later in het parkje bij Sèvres-Babylone
        waar een draaimolen kreunend zijn walsje draait
        waar onder de bomen die zwarte meneer zit
        met zijn grijze stoppelbaard en kartonnen koffer
        en die voltallige familie die nergens kan slapen
        en het Amerikaanse meisje
        dat 's avonds naar het concert gaat
        met die aardige jongen die ze ontmoette
        en die haar voorlas uit Prévert
        ben je weer aanwezig

        vrienden voor altijd
        vergeet dat niet
        sterven is geen excuus


        Remco Campert (1929)
        uit: De stad (2014)

09:35 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

Havelaar

Havelaar

- de roeping van de mens is mens te zijn –

 

hij was een ramp, een rammeling

voor het kransje van zijn vrouwen

een ram die klaarkwam

bij de eerste stoot

 

en de meisjes de nichtjes, geen naam

was hem te groot

hij hield ze bij de les

met de maatstok van zijn verhalen

ze traden erin op

als prinses of barones

en ze geloofden zijn ogen

want hij leerde ze met zijn ogen zien

 

bovendien geen leed of onlust bleef in zijn woorden

onbesproken, geen schande bedekt:

hij moest ontbloten

de leugen het onrecht

alsof het woord ooit een daad had gewroken

in fabels en parabels

in de razernij van scheldbrieven

over stemrecht en onderwijs voor vrouwen

die hij zelf met zijn rok- en gokzucht had geknecht

 

zijn pose was oprecht

er was de drang in dat lijf

mager en hanig

er was de drift van de stijfkop

die torens en tempels om wou stoten

 

er waren die ogen

die zagen doorheen de walm

van wierook en walg:

de slaven die torens opbouwen,

aan de gordijnen weven van de tempel

 

ze zagen de mens op de drempel

van de mens, de vrije de enige

waar hij beschouwelijk kon van houden

08:35 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

Afghanen uitgewezen

uitgewezen Afghanen

Gisteren 20 november zagen we in het VRT-journaal een Afghaans gezin van wie de verblijfsdocumenten zijn afgenomen. Het gaat om perfect geïntegreerde mensen: de twee dochters studeren en spreken accentloos Nederlands (beter dan de meeste Vlamingen), de vader werkt en beide ouders spellen de Metro om hun Nederlands te verbeteren. Toch zullen zij binnen afzienbare tijd moeten terugkeren naar Afghanistan.

En dan gaat het om een land waar ons leger oorlog heeft gevoerd en waar het nog altijd onveilig is gezien de dreiging van de Taliban (die het graag gemunt hebben op studerende meisjes). Alleen de hoofdstad Kaboel is relatief veilig maar daar zijn de economische vooruitzichten vanwege de corruptie minstens benard te noemen. De contradictie is dus dat ons land bereid is om miljoenen te verspillen aan oorlogstuig en oorlogsoperaties, maar bruikbare en fatsoenlijke mensen verwijdert.

Ik voel me nog maar eens doodbeschaamd een Belg te zijn. Naar mijn mening is het beleid in de ban van de xenofobie waar een niet onaanzienlijk deel van de bevolking zich in kan vinden, onder meer vanwege jarenlange propaganda door het VB. En die xenofobe houding wordt verdergezet bij de NVA gezien het grote aantal overlopers uit het VB.

Merkwaardig genoeg sluiten liberalen zich daarbij aan terwijl juist zij humanisten zijn en de mensenrechten hoog in het vaandel zouden moeten voeren. Het recht op een menswaardig bestaan in veiligheid schijnen ze even te vergeten.

En deze ‘vergetelheid’ heeft succes bij de bevolking getuige de populariteit van Maggie De Block als staatssecretaris voor asiel en migratie. Je kan dus moeilijk anders dan besluiten dat België, en in het bijzonder Vlaanderen, een xenofoob landje is dat elke asielzoeker of vluchteling ervaart als een bedreiging of een profiteur. Dat wij zelf in het verleden ook vluchteling zijn geweest, wordt gemakkelijk vergeten of beter gezegd: men wil het niet geweten hebben.

de haan, 21 nov. 14

07:46 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

20-11-14

sans papiers

sans papiers

 

als een nummer in een pols

terwijl de huid nog sist

gebeurt het voor je ogen:

documenten doorgeknipt

en je bent een ding

dat men hoogstens zal gedogen

 

geen mens al heb je hier wel

school gelopen, geen menselijke

ouder al heb je in onze bedrijven

je beste kracht besteedt

 

op niets daarvan zal je nog hopen:

geen arbeid en geen studeren

al bruis je van de wil  erbij te horen

en is dit je land voor zover je weet

 

een enkeling zal zich over jou ontfermen,

misschien enkele die afval roven

maar de gemeenschap spuwt je uit

als je de regering mag geloven

 

keer maar weer naar je apenland

waar  ogen worden uitgestoken

keer maar weer naar het kamp

waar je woning werd afgebroken

 

ja, we zijn barmhartig, we geven jou

wat mee: een som om te overleven

voor een maand of twee

21:15 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

op slot?

op slot?

 

er is de deur en woorden

die naar binnen of buiten willen,

ze rukken aan de klink en de deur

kan niet bewegen

 

het weegt op hem: van woorden

moet hij leven, hij heeft er de jaren

en hun kwalen voor

 

de krant blijft ongelezen

bovenop het weekblad in folie;

titels blazen hun blokletters

in zijn gezicht

 

zijn lichaam heeft het opgegeven

en zijn oude hoofd is een verzadigde

spons, te verstorven om nog uit te knijpen

 

en toch, de dag komt op hem af

met tassen volgeladen en zegt:

jouw woorden liggen voor het grijpen

10:58 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

goeie maatjes

maatje of minnares

 

met de jaren is dit leven

goeie maatjes worden

met de Dood: noem Hem

genadig en niet geduchte meester

 

zie Hem als even eenzaam,

hunkerend naar vriendschap

en niet naar vrees

 

praat als met een bekende

aan een toog gezeten,

beluister zijn verhaal:

meer zal Hij weten

dan je in een angstdroom

zag en non-verbaal

 

onderhandel: haal mij

in mijn slaap – geen eenzame

of die laat zich verleiden:

in Hem schuilt een vrouw

die zich graag wil spreiden

 

want geloof me, het is waar,

voorbij geruchten en duchten:

als goeie maatjes kom je samen

klaar en dat is pas een opluchten

09:55 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

Bob Geldhof

do they know it’s Christmas

 

Ook ik heb mijn bedenkingen bij solidariteitsacties die worden gelanceerd door popvedetten: het zijn veelverdieners en ze zouden zelf al initiatieven financieel kunnen steunen. Bezorgen ze zichzelf geen goed geweten en een manier om opnieuw in de belangstelling te komen?

Toch vind ik sommige kritiek erg kortzichtig. Zo schrijft iemand vandaag in de krant dat er honderdduizenden christenen leven in de door ebola getroffen landen en dat deze mensen vanzelfsprekend weten dat er zoiets bestaat als Kerstmis. Dit noem ik kortzichtig omdat deze mensen natuurlijk niet de betekenis, de inhoud van het begrip Kerstmis ervaren: voor hen geen dag van vrede en gelukkig samenzijn. Integendeel: het onderlinge wantrouwen neemt toe en wordt soms vijandschap en feestelijk zal die dag voor hen zeker niet verlopen.

Om die reden vind ik het initiatief van Bob Geldhof nog niet zo onzinnig: het kan geld opleveren en vooral  kan het zorgen voor een besef van urgentie: er moet dringend meer gedaan worden en dan niet door zingende dokters en verpleegkundigen.

Omdat ebola meer is dan een gezondheidsprobleem: de epidemie tast heel het sociaal weefsel aan en beschadigt een al zwakke economie. Ik ken de nieuwe tekst van het liedje niet, maar als het ertoe bijdraagt dat dit bewustzijn van urgentie wordt aangescherpt, dan lijkt het me een eerbaar project.

de haan 20 nov. 14

09:06 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

insecten

insectologie

 

 

zoals een insect zich verslikt

in geur en kleur en van doel noch reden weet

zo zit je aan haar tafel

en het blad buigt door

van een bedaarde weelde

 

men noemt het drift en het gaat

om een drijven zoals met zwepen

een meester zijn slaven drijft

en naamloos is de meester

en van vóór de namen zijn bedrijf

 

want hoe benoemt men het vermoeden

dat er méér is dan ontbreekt

zoals aan deze tafel vergeefs

gezocht wordt naar deugdelijk bestek

naar een beker op maat

van het mateloze

dat je bek vertrekt als bij een gek

 

en dan lacht ze

en het beeld van weelde ontvlucht zijn omtrek

het is een lach als een plons

als een lichtvlek die oplost in haar schaduw

het gaat om de schaamte

van wie gedragen wordt en omlaag kijkt

en zich de slaaf voelt van haar slaven

 

zoals een bloem verschrikt ineenkrimpt

en van het zwelgende insect

blijft alleen een lied van zoemen

dat in het zwijgen uitlekt en verstikt

08:42 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

geluktips

geluktips

- voor Luc -

deel mede wat je te delen

hebt gekregen zoals woorden

die opkomen na de nacht

 

neem een handvol noten

en rozijnen wanneer je een berg

beklimmen wil naar de hoogte

van een uitzicht dat inzicht mag zijn

 

bedrijf de liefde teder, onzeker

als bij een eerste keer: de duizendste

zal een ontdekking wezen, haar bekken

een bootje van vervoering

 

en vrienden, vergaar ze om je heen

zoals er hagen staan om hoeven:

zij breken  een winterse wind

en geuren als ze bloeien

 

hou een boekje in een binnenzak

als een handpalm zo groot

blijf wijsheden herlezen, hertaal ze

en je gaat niet dood

07:41 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

19-11-14

gratis bestaat

Gratis bestaat niet? O, jawel

“Gratis bestaat niet”. Het is met behulp van deze mantra dat de neoliberale regering de aanval inzet op een reeks voorzieningen, zoals openbaar vervoer voor bepaalde kwetsbare doelgroepen. Het is een mantra, dat wil zeggen een religieuze slogan, want de idee dat niets gratis is, is precies de kernidee van het neoliberale denken.
 
woensdag 19 november 2014
 

Alles – letterlijk alles – kan mogelijk tot koopwaar gevormd worden en dus “for profit” verhandeld worden. De aarde, de lucht, het klimaat, de mens, een idee of gedachte, vrede, vriendschap, vrijheid: dat zijn zaken die traditioneel buiten de markt stonden – die dus altijd gratis waren – en het feit dat allerhande goederen die vroeger uit de markt werden gehouden er nu worden in gezogen is geen effect van een natuurwet.

Het is een effect van een ideologische keuze die neoliberalisme karakteriseert, en ze vormt een breukvlak met de “sociaaldemocratische consensus” die in West-Europa na de Tweede Wereldoorlog domineerde.

De ideologische verschuiving

In die oudere consensus werden een groot aantal goederen en diensten buiten de competitieve “for profit”-markt gehouden, vanuit het argument dat nutsvoorzieningen en andere basisbehoeften (brood bijvoorbeeld, waarvan de prijs gereguleerd wordt) voor iedereen nodig waren. Een welvarende samenleving moest die basisbehoeften voor iedereen garanderen, en tant pis indien dat een “inbreuk op de economische wetmatigheden” was.

De markt mocht spelen in domeinen waarin die markt het nuttigste verdeelmechanisme was; niet dus in domeinen waarin de markt bestaande ongelijkheden zou versterken of nieuwe zou genereren. Gelijkheid was immers een doelbewuste politieke keuze, en ze was de oorzaak van de spectaculaire economische hausse in de decennia na 1945 en van de opkomst van een brede middenklasse in Europa.

De EU heeft zich, paradoxaal, de afgelopen twee decennia ingespannen om precies dit beginsel doorheen de gehele unie naar de schroothoop te verwijzen. De Unie was en is de voornaamste motor in de ideologische verschuiving van een sociaaldemocratische naar een neoliberale consensus, en ze gaat al decennia uit van een aanname die door de feiten volkomen onderuit wordt gehaald: dat een competitieve markt in de eerste plaats goed was voor consumenten die betere kwaliteit aan een betere prijs zouden verkrijgen. 

Het effect op, bijvoorbeeld, onze electriciteitsfactuur kennen we inmiddels, en het neologisme “energie-armoede” spreekt boekdelen als het op het argument van “betere prijs” aankomt. De afschakelplannen voor elektriciteit en de diverse grote elektriciteitspannes van de laatste tijd geven ook aan dat het met de kwaliteit van de voorzieningen niet al te best is gesteld. En we weten dat deze verschuiving – steeds meer basisbehoeften die naar de competitieve markt worden gebracht – niets te maken heeft met economie (een economie draait even goed wanneer er weinig dan wel veelgoederen in verhandeld worden) maar alles met politiek.

“Gratis bestaat niet” is een politieke regel, geen economische.

Dubbel betaald

Bovendien schort er van alles aan die logica. Als we naar het openbaar vervoer als voorbeeld kijken, dan heeft “gratis” niets te maken met het feit of mensen al dan niet een bedrag betalen voor hun reis. Die voorzieningen zijn immers al gefinancierd: vanuit belastinggeld.

Openbaar vervoer was daarom, ook onder Stevaert, nooit gratis. Het was al betaald via publieke middelen. Er was dus niemand die gratis het openbaar vervoer gebruikte.

De aanval op “gratis” voorzieningen komt erop neer dat de burger tweemaal betaalt: een keer door middel van de belastingen, en een tweede keer doordat een “marktprijs” wordt gevraagd voor de reis.

Ook dat is geen noodzaak maar een keuze, die collectieve financiering (die solidariteit en herverdeling veronderstelt – ook wie nooit de tram neemt betaalt ervoor) wil vervangen door individuele financiering (die dus uit het netto-inkomen, na belastingen, betaald moet worden). Die marktprijs is dan ook gewoon een “pestbelasting” boven op een reeds betaalde belasting. Het “non bis in idem”-beginsel – men kan geen tweemaal betalen voor hetzelfde – wordt graag ingeroepen wanneer het over vermogensbelastingen gaat. Het wordt echter constant overtreden wanneer het om publieke voorzieningen gaat.

Burgerbewegingen en protestgroepen moeten die dwaze “gratis bestaat niet”-retoriek onderuit halen. Jawel, het bestaat wel, en het moet ook bestaan. Niet alles is koopwaar, en niet alles is privaat bezit en winstgevend kapitaal. En daarnaast: de collectief gefinancierde voorzieningen zijn al betaald door ons. Dus gratis zijn ze al niet. Waarom moeten we dan prijsverhogingen slikken voor het gebruik ervan?

En toch?

Het is paradoxaal dat net de believers van de “gratis bestaat niet”-mantra allerhande dingen “gratis” maken of houden. Toch is het logisch, want wanneer men enkel de markt laat spelen is er slechts één instrument: de marktprijs. En “gratis” is nu net één van de voornaamste marketingtools.

Onze autowegen blijven, in contrast met het openbaar vervoer, “gratis”. Grote bedrijven die zich in dit land vestigen genieten van belastingvoordelen die vaak dichtbij “gratis” komen. Bedrijven investeren niet in onderwijs en krijgen dus “gratis” een permanente stroom van hoogperformante en uiterst goed opgeleide werknemers aangeboden.

“Gratis”, uiteraard, heeft hier de betekenis van hier boven: deze dingen zijn reeds betaald uit belastinggeld. Elk van ons moet dan ook solidair en herverdelend handelen tegenover transportbedrijven en gebruikers van bedrijfwagens, tegenover multinationals die hier hun hoofdkwartieren vestigen, en tegenover bedrijfleiders die geen duit in het onderwijs investeren maar er wel maximaal voordeel uit halen. Om de één of andere reden moeten we dus aannemen dat deze zaken “goed voor iedereen” zijn, en dus best “gratis” blijven.

Ook de idee van “gratis” arbeid is de aanhangers van de neoliberale logica niet ongenegen. Karel Van Eetvelt – iemand die via zijn bedrijf Matexi heel wat zaken “gratis” ontvangt vanwege de belastingbetaler – mijmerde onlangs dat stagiairs even goed onbezoldigd aan de slag zouden kunnen. In een prijzenoorlog is “gratis” het laagste niveau. Het is dus niet onbespreekbaar, integendeel. Maar enkel private ondernemers blijken hierover beslissingen te mogen nemen, niet de samenleving in haar geheel.

De logica van privatisering en competitie heeft immers één groot effect – the elephant in the room: de verschuiving van macht weg van collectieve democratische eenheden naar individuele private eenheden. Het zijn dus, merkwaardig genoeg, ondernemers die vandaag de dag lobbyen, niet voor geen gratisverhaal, wel voor een andergratisverhaal. Voor hen is “gratis” een kernbegrip, terwijl men dat begrip met alle macht uit ons politiek vocabulaire wil peuteren.

20:10 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

woordenman

woordenman

 

in het dorp is hij de woordenman:

als doekjes uit een mouw

schudt hij syllaben uit zijn schedel

 

o eenvouds klare water:

men drinkt er gretig van,

later dringt wel door

hoe luchtig de doekjes zweven

 

soms zijn lezers in een dorp

als kinderen gebleven:

betoverd door een worp

zo handig opgevangen

 

zelden betreedt hij een bühne:

hij laat de woorden spreken

als gondels in een lagune

waarop men niet raakt uitgekeken

18:02 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

defensie in nood

defensie in nood

 

Ons ministerie van defensie zal zwaar moeten inleveren. De NVA-minister oppert het plan om bovenop zijn eigen budget middelen te vragen uit de ‘federale reserve’. Ik vind dit een vervalsing van de begroting die moeilijk te rechtvaardigen is. Waarvoor zou dat extra geld moeten dienen: om nog meer aanvalstuigen aan te kopen in casu veel te dure en onbetrouwbare Amerikaanse gevechtsvliegtuigen?

Het IS-probleem is voor de sabelslijpers gesneden koek. Hier kunnen luchtaanvallen verdedigd worden op voorwaarde dat ze ‘klinisch’ worden uitgevoerd en geen burgerdoden veroorzaken. Maar de gruwelmachine van IS houdt zich nu juist graag schuil onder de bevolking. Bovendien moet deze krankzinnige bende op andere manieren worden aangepakt: hun financiële en militaire ‘bevoorrading’ moet worden afgesneden, wat betekent dat al wie handel drijft met deze gruwelbende moet worden gesanctioneerd. IS moet op alle mogelijke manieren worden geïsoleerd.

Terug naar ons leger: onder minister Flahaut (PS) lag de nadruk op humanitaire opdrachten tot grote ergernis van deeghouwer en gatlikker van het Pentagon Pieter De Crem. Nochtans is ons leger goed in die specifieke taken: vrachtvervoer, ontmijning en medische hulp. Dit is zeer zinvol en alleszins relevanter dan enkele opvolgers van de F16 aan te kopen.

In een krant wordt voorgesteld om te komen tot een Benelux-leger in de hoop ooit tot een echte EU-defensie te geraken. Ik ben daar niet tegen als de opdracht maar correct wordt geformuleerd en de nadruk komt te liggen op defensie en niet op de aanval. Want wie zouden we aanvallen zonder het risico te lopen dat het geweld als een boemerang ons in het gezicht slaat? En de beste verdediging is volgens mij de economische samenwerking: dat is de meest aangewezen weg om een duurzame vrede te bereiken. Om deze reden blijf ik gekant tegen de Koude Oorlog die nu gevoerd wordt tegen Poetin. De wederzijdse boycot kan de spanningen enkel opdrijven.

Kortom, uitgaven op het departement defensie moeten grondig worden geëvalueerd: dienen zij de vrede of enkel  het winstbejag van de militaire industrie – vooral de Amerikaanse? En het leger is geen tewerkstellingsmachine: de overheid moet inleveren, zeggen NVA en alle liberalen – welnu dan geldt dit ook voor defensie.

de haan 19 nov. 14

10:35 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

na de ingreep

voor R.

 

bijna was je als een zeiler

door een tanker overvaren

maar het monster is geweken

voorbij is het gevaar

 

angsten heb je uitgestaan

slapeloze nachten: de stalen

klauw al om je hals – geen teken

zal je dragen, geen van de walg

 

we zijn van die jaren

dat namen worden doorgekruist

laten we elke dag vergaren

wetende wat in ons huist

 

laten we bewegen, een geliefde

om ons heen - bij de pijn

die jou griefde, heb je ervaren:

neen, je bent niet alleen

07:52 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

18-11-14

malse regen

malse regen

 

motregen, en hij heeft er de mot in;

wat malse druppels, houdt zij vol,

en het dak zal niet lekken, de goten

slikken hun voorraad in

 

zo zijn ze van elkaar verwijderd

en elkander zo dichtbij: hij ziet

de schaduwzijde, de dappere

dat is zij

 

een malse motregen, zucht hij dan,

om tot een vergelijk te komen:

de landman zal er wel bij varen,

zijn gronden en zijn bomen

 

doch het miezert in zijn hart

terwijl zij neuriet als de bladeren:

de grauwte heeft hem weer benard

tot twee lichamen naderen

11:31 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

Harvard aan de Dijle

Harvard aan de Dijle?

 

De KU Leuven stelt net als de andere universiteiten vast dat amper 30% van de eerstejaarsstudenten slaagt en wil een minimumnorm instellen: voortaan zou men minimum 18 studiepunten moeten verzamelen om te kunnen herkansen, anders moet men veranderen van richting of overstappen naar een hogeschool. Hasselt volgt, al de andere universiteiten zijn tegen met als argument dat iedereen een tweede kans moet krijgen.

Leuven moet het verwijt incasseren een ‘Harvard aan de Dijle’ te willen worden, zeg maar een elite-unief. Ik ben pro: een unief mag of moet zelfs elitair zijn op voorwaarde dat de schifting correct verloopt, dus zonder sociaal-financiële drempels. De criteria dienen te zijn: begaafdheid en werkkracht of studie-ijver.

Dit om morele en budgettaire redenen:  verder studeren zie ik als een vorm van arbeid en daarom ben ik er dan ook een voorstander van dat de studietijd wordt meegeteld als arbeidstijd wanneer het gaat om de berekening van de pensioenen. De nadruk leggen op het aspect arbeid kan als effect hebben dat de studenten meer doordrongen geraken van hun plicht om te studeren en minder het studentenleven gaan zien als een bron van vermaak en geldverspilling.

Dit laatste is niet zonder belang: verder studeren kost zowel de ouders als de belastingbetaler handenvol geld. Daar mag een prestatie tegenover staan. Zie het als een investering: die moet in dit geval maatschappelijk renderen, de afgestudeerden moeten door hun bekwaamheid en arbeidsethos een bijdrage kunnen leveren. Indien  kandidaten daartoe niet de aanleg hebben of niet bereid zijn hard te werken, dan horen ze volgens mij niet thuis in de duurste onderwijsinstellingen van het land.

Hoewel ik de zoon van een fabrieksarbeider ben, pleit ik  klaar en duidelijk voor een elite maar het elitarisme moet bestaan in de inzet en de aanleg en nooit in de financiële situatie of achtergrond.

Men kan gewagen van discriminatie, maar dit is dan eens positieve en noodzakelijke discriminatie.

 de haan 18 nov. 14

09:23 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (9) |  Facebook |

horlogemaker

horlogemaker

 

 

was je leven vergeefs

als je geen spoor achterlaat

of nooit onverdeeld - voorbij halfweegs -

zo’n spoorloze hebt liefgehad?

 

wandel langs het water

en keer je om en bekijk

de afdruk precies op maat

precies de tekening van je zolen

en dan komt de zee

als de spons van de meester

en veegt het bord weer schoon

en tekent haar eigen capriolen

 

zorgvuldig ben je bezig met de lens

van een horlogemaker in je oog

en je monteert de vliegwieltjes

van je woorden en omzichtig blaas je

het stof van as en rad:

de reden waarom een wieltje niet bewoog

 

en wat je adem achterlaat

beslaat als een wasem op keien

de schoonste uit de bedding

en het smeltwater van de lente

snelt er voorbij

 

de zee blijft en de kei - voorlopig

tot een feller geweld

ze wegbrandt of verbrijzelt

 

op marmer staat:

‘alle lust wil eeuwigheid’

en onder het marmer vergaat

het voorwerp van de lust

maar neem de zee die maakt geluid

van een troostend geduld

en raap de kei die heeft een glans

een gelaat van vrede

 

die heeft een vorm

die het stuwen en stromen bereiken

na eeuwen boetseren

en wat een mens van modder

en dromen het meest heeft liefgehad

was al doende vergeten hoe vergeefs

hij zijn goden om eeuwigheid bad

08:07 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

17-11-14

dromen voorbij

de dromen voorbij

 

dingen die niet meer doorgaan

zoals van een tak blad na blad

werd afgerukt of van een pad

alle zijwegen zijn versperd

 

nooit kom je op Cuba

nooit in Vietnam

geen salsa in je heupen

geen heropbouw in je hart

 

doch ook dat is een leugen:

je hart is in Cuba,

het  neemt de bus in Vietnam

 

alleen je lichaam blijft gekluisterd

en droomt dan maar, droomt

dan maar verstild

van dingen die niet doorgaan

en je zo graag had gewild

21:45 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

Qatar 2022

de moraal van de FIFA

 

Je weet het wel: voor elke belangrijke voetbalwedstrijd gaan de spelers schuil achter een spandoek met ‘no to racism’. Dit is oogverblinding: het wekt de indruk dat de voetbalbonden met moraal of zelfs politiek bezig zijn en niets is minder waar. Dat spandoek is maar een schaamlapje.

Neem nu de toekenning van de wereldbekers voetbal in 2018 aan Rusland en in 2022 aan Qatar. De mensenrechten worden in Rusland dagelijks geschonden en in Qatar maakt men gebruik van slavenarbeid – nog afgezien van het feit dat deze keuze getuigt van disrespect voor de spelers die in onmenselijke omstandigheden zullen moeten voetballen.

Belangrijker is echter het gegeven dat de voetbalstadions gebouwd worden door geïmporteerde slaven die op een schandalige manier worden behandeld. De FIFA kan in dit verband niet zeggen: ‘wij doen niet aan politiek’. De bond is direct betrokken partij.

Daarom heb ik moeite om niet te kotsen telkens ik dat spandoek zie: het is zo leugenachtig als maar zijn kan. De sportbonden – en in het bijzonder de voetbalbonden – kennen maar één moraal en dat is die van het geld, het vele geld. Wordt het geen tijd dat wij voetballiefhebbers, samen met de mensenrechtenorganisaties, protesteren tegen Qatar 2022?

de haan 17 nov. 14

20:25 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

leugens

de klaproos als leugen

 

Ik heb al verscheidene gedichten geschreven om mijn afschuw uit te spreken over de herdenkingsmanie (mag ik het collectieve verdwazing noemen?) in verband met WO I.

Wat mij het meest ergert is het door en door vals gebruik van de klaproos als symbool van vrede. In het roemruchte gedicht ‘In Flanders Fields’ wordt duidelijk opgeroepen om de strijd verder te zetten, zelfs van generatie op generatie. Dit is dus allesbehalve een vredesgedicht.

Ten tweede is de klaproos met haar mooie felle rood een al te romantisch symbool voor al die gruwel. Eigenlijk is het een vorm van waanzin en dan een waanzin waarvan ik vrees dat hij tot herhaling kan leiden.

Wij in Vlaanderen blijven er misschien nog een beetje nuchter bij  - hoewel ik bewijzen heb van het tegendeel – maar zeker in Engeland betreft het een echte rage met de klemtoon op dapperheid en heldhaftigheid. Mag ik nog eens herhalen dat mijn helden al diegenen zijn die het uiterste hebben gedaan om die misdadige oorlog te voorkomen – zoals de om die reden vermoorde Jean Jaurès.

Daarnaast blijf ik van mening dat er een monument moet worden opgericht voor de deserteurs: mannen die ‘neen, ik doe niet mee’ hebben gezegd, wel wetende wat hun straf zou zijn.

Er bestaat een klassiek geworden protestsong: ‘The universal soldier’ dat onder meer door Boudewijn de Groot in het Nederlands wordt gezongen. En dat liedje vertelt de waarheid: zonder die universele soldaten hadden de geschifte dictators geen kans gehad. De zogeheten helden zijn dus medeplichtig.

En het spreekt vanzelf dat de grootste misdadigers zich aan de top bevonden en bevinden: keizers en koningen, regeringsleden en militaire bevelhebbers. Wat die laatste aangaat, blijf ik het een schande vinden dat zij geëerd worden met een monument of straatnaam.

Mijn besluit: weg met de klaproos, die bloem is te lief om ze zo te misbruiken.

de haan 17 nov. 14

11:52 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (3) |  Facebook |

Eden Hazard

Hazard: Duivel van de match?

 

Zal ik het eens over voetbal hebben? Tenslotte is een groot deel van onze bevolking daarmee passief of actief  bezig – vooral met de Rode Duivels.

Na Wales werd Eden Hazard uitgeroepen tot ‘Duivel van de match’. Naar mijn voetbalkennis zou het net zo goed kunnen zijn: ‘spelbederver van de ploeg’. Hazard bezit de loopsnelheid en het technisch vermogen van een beste Messi. Maar het fundamentele verschil is dat de raids van de Argentijn meestal iets opleveren en die van Hazard waren gisteren steriel. Je kon zelfs opmerken dat de verdedigers van Wales hem liever lieten passeren dan een fatale fout te maken: zijn dribbels leidden toch tot niets. Bovendien bestrijkt hij zoveel terrein dat hij het normale spel van Kevin De Bruyne onmogelijk maakt en dan zegt het journaille dat deze speler minder presteerde: hij kreeg er eenvoudigweg de kans niet toe om zijn kunnen te tonen en raakte daarvoor zo gefrustreerd dat hij inderdaad fouten begon te maken en met ‘fouten’ bedoel ik hier verkeerde voorzetten of schoten.

Bij Chelsea vertoont Hazard veel meer discipline en ploegspel: zonder twijfel de strenge hand van Mourinho. Je kan je dan ook afvragen of Wilmots een goeie coach is voor deze begaafde generatie?

de haan 17 nov. 14

09:01 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

democratie

democratische spelregels

 

In DM van deze maandag betoogt een lezer dat een meerderheid voor deze regeringen heeft gekozen en dat men zich daarbij moet neerleggen: dat zijn nu eenmaal de democratische spelregels.

Ik ben het hier fundamenteel mee oneens. Een gezonde democratie bestaat uit veel meer dan verkiezingen. Er zijn ook grondwettelijke rechten waar iedere burger of organisatie gebruik van kan maken zoals het recht op staken en dat op vrije meningsuiting.

In het Engels bestaat het gezegde: ‘The duty of the opposition is to oppose’. Dit geldt niet enkel voor de partijen van de minderheid maar ook voor iedereen die anders heeft gestemd of die tot het inzicht is gekomen dat zijn of haar stem verkeerd wordt gebruikt.

De huidige federale en Vlaamse regeringen zijn overduidelijk rechts-liberaal: er zijn voldoende mensen die zo’n beleid niet wensen. In concreto was de hachelijke positie van CD&V in de huidige federale coalitie te voorspellen: de kopstukken konden van te voren weten dat met name hun syndicale achterban de neoliberale recepten niet zou lusten. CD&V kan nu twee dingen doen: correcties aanbrengen bij de beleidsplannen (in het bijzonder wat de vermogenswinstbelasting betreft) ofwel uit de regering stappen en de coalitie opblazen.

Wat de lezer voorstelt is pure particratie: de partijvoorzitters en hun entourage beslissen. Daar kan men vele namen voor bedenken zoals oligarchie maar het is zeker geen gezonde democratie.

 de haan 17 nov. 14

08:45 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

16-11-14

De Lijn te duur?

wordt De Lijn te duur?

 

In De Zevende Dag hoorden we alweer een welles-nietes-spelletje tussen meerderheid en oppositie met als onderwerp de prijsverhogingen bij het openbaar vervoer, in het bijzonder bij De Lijn.

Ook ik heb nooit geloofd in het gratis-verhaal van Steve Stevaert: er is wel altijd iemand die voor de kosten moet opdraaien, eventueel via een verhoging van de belastingen. Maar deze rechtse regeringen blinken uit in lineaire maatregelen, enkele uitzonderingen niet te na gelaten.

Ik ben vierkant tegen al wat lineair, dus zonder onderscheid, wordt doorgevoerd. Een opgelegde prijs moet altijd gerelateerd zijn aan het inkomen. Neem nu het nieuwe jaarabonnement van 50 euro voor tram en bus. Voor pensioenen van 2000 euro of meer is dat peanuts, voor pensioenen van 1000 euro of nog minder betekent dit alweer 100 euro minder inkomen te voegen bij al de andere prijsverhogingen of verminderde subsidies. Dit maakt een groot verschil.

Bovendien is het openbaar vervoer een service die door de gemeenschap wordt aangeboden: die mag dus budgettair wat kosten. En daarnaast is het een ecologische investering op langere termijn wanneer de chauffeurs hun auto meer aan de kant laten. Daarom moet men een grootscheepse enquête doorvoeren met de vraag waarom men niet overstapt naar het openbaar vervoer. Deze enquête zou veel vruchtbaarder kunnen zijn dan een dispuut over prijzen. Als ik met de wagen naar Brugge rij dan arriveer ik na ongeveer 25 minuten  en moet ik nergens wachten op een aansluiting. Met het openbaar vervoer moet ik eerst de tram nemen naar Oostende en vandaar de trein. Dit duurt in het beste geval een uur en soms veel langer waar je dan nog moet bij rekenen dat ik eerst tot aan de halte moet geraken die ongeveer 1 kilometer van mijn huis ligt. Dit is niet erg aantrekkelijk.

Daarnaast heeft de discussie natuurlijk ook te maken met onze levensstijl: alles staat in het teken van de snelheid, we hebben geen geduld meer – ook niet wanneer we al een zekere leeftijd hebben bereikt. Deze attitude moet eruit. Maar hoe je dit klaar speelt, kan ik niet zo direct zeggen: onthaasten is een zeer lastig werkwoord.

de haan 16 nov. 14

13:14 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (3) |  Facebook |

1 2 3 4 5 6 7 8 Volgende