links wordt in Europa links gelaten In De Morgen van zaterdag 3 oktober publiceert Lode Delputte twee bladzijden over de neergang van de sociaaldemocraten in West-Europa: in alle landen krijgt centrumlinks klappen. En afgezien van Ecolo in Wallonië doen ook de groene partijen het niet zo schitterend. Een eerste verklaring zou zijn dat de sociaaldemocratie haar doelstelling, met name de verzorgingsstaat, heeft bereikt: in die zin is haar afgang te vergelijken met die van de Volksunie die na de federalisering van de Belgische staat haar noodzaak had verloren. Centrumlinks staat voor een model van solidariteit. De ecologen komen zelfs op voor solidariteit met generaties die nog geboren moeten worden. Een solidair model staat haaks om een mentaliteit van hic et nunc en zelfbediening zoals die wordt gepropageerd door de reclame-industrie: we worden om de oren geslagen met boodschappen die ons voorhouden nu van het leven te profiteren want de dag van morgen is onzeker. Bovendien presenteren deze reclameboodschappen een beeld van de jonge, avontuurlijke en krachtige mens die geen nood heeft aan bijstand. Solidariteit kan nooit populair zijn zonder houdingen van generositeit en vertrouwen. Zij die bijdragen aan het stelsel moeten voldoende genereus zijn om rekening te houden met mensen die zwakker zijn of minder kansen hebben: herverdeling kan maar lukken als de sterksten bereid zijn een deel af te staan En zonder vertrouwen geloof je niet dat het systeem ook in jouw voordeel zal werken als je het ooit nodig hebt. Tegenover het centrumlinkse verhaal klinkt de rechtse sirenenzang van lastenverlaging die het voordeel heeft dat die direct zichtbaar is: iedereen kan op zijn of haar loonbriefje het verschil zien tussen het bruto- en netto-inkomen. Lastenverlaging komt neer op een onmiddellijke verhoging van de koopkracht en dat de staat daardoor over minder middelen beschikt om het verzorgingsmodel te onderhouden is niet direct merkbaar. Daarbovenuit resoneert de propaganda van extreemrechtse populisten die blijven verkondigen die er profiteurs het land zijn binnen gekomen die rechten opeisen waarvoor ze geen bijdragen hebben betaald. Ten derde is er de algemene indruk dat onze regeerders weinig greep hebben op het economisch gebeuren: ondanks allerlei plechtige verklaringen sluiten bedrijven, vaak om elders te gaan produceren waar de loonlast lager ligt. En deze delokalisatie zorgt alweer voor een sfeer van bedreiging die aanspoort om in de eerste plaats aan het direct waarneembare eigen belang te denken: hebben is houden en krijgen is een kunst. Er zijn voorbeelden van het tegendeel te geven. De verkoop van Fair Trade-producten blijft stijgen al is de omzet maar een fractie van wat er verhandeld wordt. Duitse syndicalisten kwamen naar Antwerpen om hun collega’s van Opel een hart onder de riem te steken. Internationale, grensoverschrijdende solidariteit bestaat dus toch, maar ze manifesteert zich zo zelden dat het als ophefmakend nieuws wordt ervaren. Kortom, centrumlinks heeft de tekenen des tijds tegen zich: in een cultuur van egocentrisme en pakken wat je krijgen kan, blijven de generositeit en de solidariteit beperkt tot een symbolisch gebaar. Links zal meer mensen ervan moeten kunnen overtuigen dat welbegrepen eigenbelang betekent dat men verder denkt dan het hier en nu. Geen enkel sociaal recht is definitief verworven, toch niet in de mate zoals het vandaag bestaat. Links is nog steeds een verhaal van strijdbaarheid: om het behoud van wat reeds goed is en om de verwerving van wat beter kan. Links heeft tikken gekregen maar ligt nog niet uitgeteld op het canvas. Tenzij het zelf kiest voor een comateuze toestand. de haan 3 okt. 09
|
Reacties (0)
Vorige pagina 
