24-04-15

vluchtelingendrama

het vluchtelingendrama, een poging tot samenvatting

 

Het fenomeen van vluchtelingen is zo oud als de mensheid: altijd hebben mensen hun leven geriskeerd op weg naar een beter of veiliger leven. En mensensmokkelaars waren daarbij nooit veraf.

Vandaag huilt de wereld, en in het bijzonder Europa, krokodillentranen om de bootvluchtelingen die een zeemansgraf vinden op de gevaarlijke Middellandse zee. En Fort Europa denkt vooral aan het afblokken van deze toestroom alsof daarmee het probleem verdwenen zou zijn: uit het oog, uit het hart.

Het verstandigste dat over deze problematiek werd geschreven, kwam van de hand van Patrick Dewael (Open genoemde VLD) toen die nog onze minister van binnenlandse zaken was. Hij publiceerde zijn opiniestuk in De Morgen. Opmerkelijk aan zijn opstel was het onderscheiden van drie niveaus: een  nationaal of binnenlands, een Europees en een oorzakelijk in de landen van oorsprong.

Wat het nationale niveau betreft, kunnen we vaststellen dat wij – voor zover we geen onverschilligaards zijn – geleid worden door drie grote morele codes: de christelijke naastenliefde, de socialistische solidariteit en het humanistisch respect voor de waardigheid van elke menselijke persoon. In de kern zijn dit synoniemen: alle drie sporen zij ons aan tot mededogen en barmhartigheid en tot gastvrijheid. Wat concreet betekent dat we voor vluchtelingen heel wat meer moeten doen dan nu het geval is. Men zal tegenwerpen dat daarvoor geen draagvlak is bij de bevolking. Naar mijn mening moet een politicus ook een soort volksopvoeder zijn: hij moet durven ingaan tegen het groepsegoïsme en het beruchte NIMBY-syndroom. Generositeit, binnen de beperktheid van onze mogelijkheden, dient zijn leidraad te zijn.

Ook de EU heeft schitterende idealen die uitgezongen worden in onze Europese hymne: ‘Alle Menschen werden Brüder’. Ik mis in het Europees beleid deze broederlijkheid, de EU sluit liever haar grenzen zoveel mogelijk af. Dat is eveneens groepsegoïsme en het tegendeel van deze zo hoog geprezen broederlijkheid. De Europese leiders dienen samen te komen om af te spreken hoeveel vluchtelingen de Unie redelijkerwijze kan opnemen – waarbij de redelijkheid gastvrij dient te blijven – en dat aantal moet op een billijke manier worden verdeeld over de lidstaten. Ieder naar eigen vermogen: de ene lidstaat heeft meer ruimte, de andere meer geld: hier geldt de interne solidariteit.

We doen dit niet vrijblijvend want we zijn via onze handel en internationale politiek medeverantwoordelijk voor het drama. Ik leg de nadruk op mede-verantwoordelijk omdat de primaire verantwoordelijkheden natuurlijk liggen op het derde niveau: de lokale wantoestanden.

Daarmee ben ik aanbeland bij het oorzakelijk niveau. De belangrijkste oorzaken zijn de onveiligheid vanwege allerlei gewapende conflicten of oorlogen, en de extreme armoede of ongelijkheid.

Het eerste aspect heeft te maken met de overbewapening: er circuleren te veel wapens in deze wereld en die komen in handen van regimes en bendes die geen scrupules hebben. Mijn concrete voorstel is om van de controle op de wapenhandel en wapensmokkel een topprioriteit te maken. Ik ga zelfs zo ver om al de manschappen die tot nog toe worden ingezet in een ‘war on drugs’ over te hevelen naar een ‘war on weapons’. Drugs kunnen dodelijk zijn en schade veroorzaken, wapens doen dat altijd en overal. Wat inhoudt dat alle wapenproducerende landen – ook ons eigen land met zijn FN – een gigantische verantwoordelijkheid dragen. Er bestaan reeds akkoorden om wapens die vooral burgers treffen, uit te bannen: de chemische wapens, de landmijnen onder meer. Landen die deze tuigen blijven produceren en uitvoeren dragen een verpletterende morele schuld.

Het tweede aspect is nog lastiger te aanvaarden: de wereldeconomie en wereldhandel worden gedomineerd door een liberaal globalisme dat armoede voortbrengt. Wat we nodig hebben is Fair Trade. Volgens het principe van ‘een eerlijk loon voor eerlijke arbeid’. Het huidige voortwoekerende systeem is er een van neokolonialisme, het veroorzaakt uitbuiting bij boeren, mijnwerkers en andere arbeiders. Denk aan de operatie Schone Kleren die probeert om de mensonwaardige uitbuiting tegen te gaan in kledijproducerende landen zoals Bangladesh. De werkomstandigheden en lonen in de mijnen van Oost-Congo bijvoorbeeld zijn een ware schande.

Ik verzet mij nadrukkelijk tegen de zogeheten vrijhandel omdat die absoluut niet vrij is: er bestaat een te grote ongelijkheid tussen de partners. Bijna altijd komt deze vrijhandel neer op het recht van de sterkste. Geef de boeren een faire kans op de markt en betaal mijnwerkers en textielarbeiders een billijk loon uit. Wij zijn tuk op koopjes en vergeten dat er maar één prijs bestaat, namelijk een rechtvaardige.

We staan met andere woorden voor fundamentele keuzes indien wij het vluchtelingendrama willen verminderen of doen verdwijnen. En altijd, zelfs in de beste van alle mogelijke werelden, moet er ruimte open blijven voor migratie maar deze migratie zal dan gebeuren uit vrije wil zoals onze eigen landgenoten dat doen als ze uitwijken naar een ander continent. Mobiliteit is des mensen. Wat we dringend moeten aanpakken is de mobiliteit uit noodzaak.

 

 de haan 24 apr. 15

07:16 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

Commentaren

1) Het feit dat er vluchtelingen verdrinken in de Middellandse Zee is natuurlijk geen enkele reden om de buitengrenzen van de EU niet meer (of minder) te bewaken. Wie zal zeggen wie de echte vluchtelingen zijn, alsof dat op hun gezicht geschreven staat? Gezien de binnengrenzen afgeschaft zijn en gezien bepaalde internationale fenomenen (dievenbendes, terrorisme, …) zou de EU net meer moeten investeren in het bewaken van haar buitengrenzen.
De EU zou daarnaast beter beslissen om geen enkele vluchteling die via de Middellandse Zee komt nog asiel te geven, dat zou ineens ook grotendeels de drijfveer wegnemen bij migranten om de gevaarlijke boottocht te maken en dan ook bij de smokkelaars om hen hierbij te ‘helpen’. In het kader van de hervestiging zou de EU dan wel meer vluchtelingen kunnen opvangen (evenredig gespreid over de lidstaten), maar in eerste instantie moeten de landen in de regio maximaal aangesproken worden. Daar zou het overgrote deel van de vluchtelingen asiel verleend moeten worden.

2) Wapens faciliteren oorlog en geweld, maar er is geen oorlog omdat er wapens zijn, er zijn wapens omdat mensen geweld willen plegen. Het zou wel goed zijn mocht de EU aan de kar helpen trekken voor een wereld zonder wapens, maar het is naiëf te denken dat dat alleen geweld en conflicten zal oplossen zolang ‘de mens’ dezelfde blijft…
3) Vrijhandel is op zich het beste systeem om welvaart te creëeren, wereldwijd neemt de armoede ook af. Het is dus te gemakkelijk om de vrijhandel als bron van alle kwaad en van armoede te zien. Bovendien: als er sprake is van uitbuiting, etc… dan is dat niet de fout van ‘de vrijhandel’ op zich, maar wel van degene die uitbuit. Ik ben het wel eens dat vrijhandel een middel moet zijn en geen doel op zich waarvoor al de rest moet wijken, en inderdaad, dat is nog teveel het geval. Maar dat ligt aan de mentaliteit van de mensen, en niet aan de vrijhandel op zich. Want vrijhandel is op zich niet goed of slecht, het vereist daarom wel ethiek en verantwoordelijkheid. (volgens de principes van de vrijhandel zou men zo bijvoorbeeld perfect kunnen handelen in lijken, maar het mag duidelijk zijn dat hier niets ethisch aan is, maar evengoed kan vrijhandel gebruikt worden om de prachtigste zaken te realiseren en gelukkig gebeurt dat OOK)

Gepost door: demos | 24-04-15

De commentaren zijn gesloten.