07-07-15

besparen is bederf

Opinie

Saskia Sassen: "Drie zelden vernoemde feiten over austeriteit"

Saskia Sassen is professor sociologie aan Columbia University. Volgens haar is het austeriteitsbeleid dat door Europa wordt opgelegd aan Griekenland niet alleen onmenselijk, het is ook contra-productief op economisch vlak. Ze trekt de parallel met het beleid van het IMF in de jaren tachtig.
 
maandag 6 juli 2015
 

Vindt u dit artikel de moeite? Geef ons dan uw fair share.

Beste lezer, lees de drie feiten hieronder en beslis dan zelf of je ja of nee zou zeggen tegen austeriteit.

I

Op 28 januari 2015, drie dagen na de verkiezingsoverwinning van Syriza, zei Mark Carney (hoofd van de Engelse centrale bank) “de eurozone zit vast in schuldenmoeras en moet afstappen van het harde besparingsbeleid.” Carney voegde daar aan toe dat Europa dieper zou wegzakken in het schuldenmoeras als er geen werk werd gemaakt van een verdere Europese integratie en een meer soepele fiscale politiek.

Ik wil hier gewoon benadrukken wat Carney zei. En ik wil ook aanduiden dat wat Garney zei door haast niemand herhaald werd. Evenmin werd er veel over geschreven in de media.

Ook Lagarde, hoofd van het IMF, zei kort na de overwinning van Syriza: “We willen samenwerken met Griekenland.” Die duidelijke, krachtige en affirmatieve uitspraak - de wil om te helpen - die geen verdere voorwaarden inhield, werd daarna niet meer herhaald.

De standpunten van Carney en Lagarde werden overstemd en teniet gedaan door Schaüble, de Duitse Minister van Financiën. Na de overwinning van Syriza liet hij zich volgende vaak geciteerde uitspraak ontvallen: “contracten zijn contracten, we zeggen geen contracten op ...”

II

Op het einde van de jaren negentig gaf het IMF toe dat de herstelprogramma's die in de vroege jaren tachtig de economische ontwikkeling van arme landen moesten stimuleren, niet gewerkt hadden. Die herstelprogramma's droegen slechts bij tot een opstapeling van schuld voor de regeringen van zesenveertig landen. Die landen moest steeds meer schuld en interest afbetalen. Zelfs om enkel hun interesten te kunnen terugbetalen (en dus niet de eigenlijke schulden), moesten ze investeringen in de ontwikkeling van gezondheidszorg, wegen of onderwijs stopzetten. Er werd dus meer geld gepompt in interesten afbetalen dan in de ontwikkeling van een samenleving.

De verarming van zuiderse landen die in jaren tachtig door toedoen van het IMF ontstond, bleef onzichtbaar voor de bureaucraten in Washington en Brussel. Het enige wat zij zagen, waren landen die plichtsgetrouw de interesten op hun schulden betaalden. Dat was uiteraard niet even goed als een terugbetaling van de eigenlijke schuld. Maar de landen liepen in de pas en gedroegen zich voorbeeldig en dus waren de bureaucraten tevreden.

Maar na verloop van tijd moesten het IMF en de Wereldbank erkennen dat de schulden van zesenveertig landen nooit meer terugbetaald konden worden. De herstelprogramma's hadden enkel geleid tot groeiende armoede en de teloorgang van basisinfrastructuur en -diensten. Het IMF en de Wereldbank creëerden samen het Hyper-Indebted Poor Countries Program zodat er kon ingezet worden op ontwikkeling. Dat hield ondermeer een gedeeltelijke kwijtschelding van schulden in.

Dus jawel, Mr. Schäuble, contracten kunnen verbroken worden wanneer wordt aangetoond dat ze volledig contra-productief zijn.

III

Er bestaan gelijkenissen tussen de door Europa opgelegde austeriteit, en de herstelprogramma's van het IMF voor het zuiden uit de jaren tachtig.

Het is heel duidelijk dat austeriteit niet gewerkt heeft. Meer en meer Europese landen stagneren. In het geval van Griekenland kunnen we over een ramp spreken. Het BNP van Griekenland is met meer dan twintig procent gedaald, de werkloosheid is gestegen, gezondheidsvoorzieningen gesloten. De faillissementen van kleine ondernemingen hebben geleid tot een abnormaal groot aantal zelfmoorden onder de eigenaars.

Wanneer Tsipras tegemoet komt aan de schuldeisers, dan zou de hulp van Brussel slechts voldoende geweest zijn om terug te betalen tot eind augustus.

Voor iedere tien euro die Europese regeringen en het IMF uitleenden aan Griekenland, ging er negen euro naar de banken en andere geldschieters. Het geld vloeide niet naar de Griekse economie. Vandaag vraagt de Troika nog meer: iedere nieuwe lening die Griekenland ontvangt moet rechtstreeks aangewend om schulden terug te betalen.

Bovendien vraagt de Troika ook dat het besparingsbeleid verder aangescherpt wordt. Een verderzetting van het beleid dat de Griekse economie met meer dan twintig procent deed krimpen.

Het zijn niet enkel wetenschappers zoals ik die deze analyse maken. Volgens Martin Sandbu van de Financial Times is austeriteit volhouden zelfs niet meer in het belang van de schuldeisers. Het austeriteitsbeleid verder aanscherpen zal leiden tot nog meer economische achteruitgang, en de economie meer dan vijf procent doen krimpen. Ook de schuld zelf neemt er door toe; waardoor ook de economische achteruitgang zich weer versterkt. Zelfs vanuit het perspectief van Schäuble is dit geen oplossing.

19:22 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

Commentaren

In tegenstelling tot wat sommigen willen doen geloven heeft de Commissie er nooit voor gepleit dat Griekenland zich 'dood' zou moeten besparen.Dat de EU en de IMF Griekenland intussen al behoorlijk wat geld toegestopt hebben mag duidelijk zijn. Volgens Paul De Grauwe in die mate zelfs dat Griekenland er financieel intussen in feite helemaal niet meer zo slecht aan toe is als we veelal denken.
Naast besparingen heeft de EU ook steeds nadruk gelegd op maatregelen die de Griekse economie concurrentieel maken en die perspectief bieden.
Je kan jaren financieel wanbeleid natuurlijk niet zomaar rechtzetten zonder dat het enige 'pijn' doet, maar de idee dat een besparingsbeleid op langere termijn tot verarming MOET leiden is economische nonsens (net verder de boel laten ontsporen leidt op langere tot verarming...) , alles hangt er vanaf HOE er bespaard wordt en dat maakt nu net voorwerp uit van discussie.

En ja, Syriza mag natuurlijk hun (extreem)-linkse beleid blijven voeren, maar ze mogen niet verwachten dat de EU hen zomaar geld blijft toestoppen om te doen wat zij willen. Wie vragende partij is, moet bereid zijn om bepaalde voorwaarden te accepteren.

Gepost door: demos | 08-07-15

De commentaren zijn gesloten.