20-10-15

eerherstel Freud

een klein eerherstel voor Freud

 

In 1927 publiceerde Sigmund Freud een vrij kort essay: ‘Die Zukunft einer Illusion’ waarin hij het illusoire karakter van geloof en godsdienst probeerde duidelijk te maken. Freud was immers een ongelovige jood.

Vanmorgen hoorde ik op Radio 1 een zeer boeiend debat tussen een neodarwinist en de filosoof Maarten Boudry die het boek ‘Illusies voor gevorderden’ heeft geschreven.

Wat bleek: in de kern stemmen Boudry en Freud wonderwel overeen, beiden zijn het eens dat de goden illusies zijn van de mensheid. Misschien nuttige illusies omdat ze mensen gelukkig kunnen maken of troost bieden. Maar is troost en geluk gebaseerd op een illusie wel de moeite waard: dat is de fundamentele vraag.

Op geen enkel ogenblik werd naar Freud verwezen en we weten dat vooral neodarwinisten de spot drijven met de Weense meester. ‘Freud is passé,’ blijven ze herhalen. Onder meer psychoanalyticus Paul Verhaeghe ontkent deze stelling boek na boek en artikel na artikel.

Punt is: Freud stierf in Londen in 1939 op de vlucht voor de nazi’s. In zijn tijd werd weinig aandacht geschonken aan het darwinisme en het neodarwinisme bestond nog niet. Freuds methode wordt aangevochten: hij beperkte zijn onderzoek grotendeels tot zijn eigen patiënten die voornamelijk uit de Weense bourgeoisie kwamen en tot zijn zelfanalyse. Daarnaast las hij zeer veel, onder andere werken van celbiologen wat hem inspireerde tot de ontdekking van het doodsprincipe (in ‘Jenseits von Lustprinzip’ rond 1912).

Wat ik hier aanklaag is de minachting of totale onverschilligheid waarmee vandaag over Freud wordt gesproken en geschreven. In mijn ogen was hij een absoluut genie, zelfs met profetische gaven.

Men kan zeggen dat hij te veel aandacht schonk aan de seksualiteit – wat al niet helemaal klopt, zie ‘Jenseits’ – maar zijn definitie van het libido is zeer ruim, zie ‘Over het onbehagen in de cultuur’ een van zijn laatste grote publicaties, groot in de zin van imponerend want het essay telt hooguit 80 blz.

Kortom, iedereen die wil uitpakken met kennis over de mens, moet Freud aandachtig gelezen en bestudeerd hebben. En wie er de spot mee drijft, bewijst enkel dat hij of zij het werk niet kent of niet begrepen heeft.

de haan 17 okt. 15

07:00 Gepost door staf de wilde | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.