blog aan mijn been

kleine allegorie

2012-02-09T17:25:35+01:00

allegorietje

We strooien voor de vogels; en zie: twee, drie merels komen erop af. En wat doen ze? Ze beginnen op slag te vechten en elkaar te verjagen, ze gaan zo op in hun strijdlust dat ze het eten vergeten.

We zouden ophouden met strooien mocht er niet de lente zijn wanneer de tuin vervuld is van hun geschuifel.

Is de mens een soort merel?

reactie van de dichter

2012-02-09T10:31:26+01:00

de beschaving van een dichter

- voor Antwan en Miek–

men redt geen leven,

zegt de denker, dat is te hoog

gegrepen: men stelt de dood

uit en dat is veel

en jij, een dichter, die moet leven

met de dood als buur, hoe vind jij

een wiel uit, hoe breng jij

naar je volk het vuur

ach, meestal vierkant draaien

je wielen en meer dan sintels

strooi je niet uit

en toch, en toch, wil jij genezen

je wil de vele muilen sluiten

van de monsters, en je weet:

er zijn geen monsters dan de mens

hij heeft te hoog gegrepen

op berg en toren wil hij staan

en aan de zeeën van planeten

alleen de mens heeft de verbeelding

en de wellust van de pijn

alleen de mens kon leren

hoe schoon van vorm zijn wapens zijn

jij bent een dichter en al pratend

met je buur hou je hem aan het lijntje

tot hij verzadigd van wijn en Trijntje

zuchtend opstaat en zegt: ik kom wel later

interessante reactie

2012-02-09T09:35:58+01:00

Dag Staf,

Ik ben er NIET trots op een Westerling te zijn.

Onze cultuur heeft nog niets anders dan dood en verderf gebracht op de aardbol.

De wetenschap heeft het zo ver gebracht dat we nu in staat zijn om de aarde volledig te vernietigen. Dat noem ik geen vooruitgang.

Wij zijn van een imperialistisch en agressief ras. De vrede-zoekers onder ons worden niet au sérieux genomen. Ze oogsten nauwelijks verholen minachting.

Toen de Engelse pioniers in Australië aankwamen, zo'n 150 jaar geleden, zagen ze de mensen naakt rondlopen. De aboriginals hadden ook geen woorden die wijzen op "bezitten" van land. Als mens kan je het land niet bezitten, het land bezit jou.

Dat alles werd door de hoogstaande Westerse cultuur beschouwd als barbarisme. Ze roeiden die mensen uit als konijnen..

Wij hebben contact gehad met aboriginals. Zij hebben de gave van aanvoelen wat er in de medemens leeft. Let wel, het zijn geen new-age softies. Maar je kunt ze niets voorliegen. Ze voelen het. Greet en ikzelf hebben het uitgebreid uitgetest. Je ziet een groep aboriginals en denkt met gevoel : met deze wil ik graag contact, met hem wil ik praten over hoe hij de wereld aanvoelt. En prompt draait hij zich om met een brede glimlach. Verbondenheid onder de mensen is daar dus zichtbaar aanwezig.

Wij zijn die eigenschap verloren : dat noem ik barbarisme.

Wij hebben de begrippen "bezit" ingevoerd. Dat hebben een deel van onze mensen willen corrigeren met het communisme. Het vreselijk mislukt.

De kruisvaarders stootten in het Midden-Oosten op een hoogstaande beschaving, met mededogen als een na te streven ideaal. De helft van onze cultuur is trouwens van hen over geërfd. Onze "edele" ridders hebben er zo grondig de brand in gestoken, dat het probleem nu nog steeds voort ettert.

Wij hebben de hele aarde naar onze hand gezet. De aarde krijgt het er warm van. Te warm wellicht.

Zoiets maakt me niet trots. Ik baal er van.

En wat de muziek betreft : zelf speel ik shakuhachi, maar ook piano en viool.

Ik zou zeker niet durven zeggen dat pianospel of vioolspel waardevoller is dan Oosterse muziek.

Ooit werd mij gevraagd shakuhachi te spelen voor de ambassadeur van Japan. Samen met zijn gezin, met de gouverneur van Oost-Vlaanderen, met nog een dertig-tal andere "vips" zou er gemusiceerd worden onder het thema : " East meets West".

Een Japanse topvioliste speelde Bach op viool. en toen was het mijn beurt.

Ik voelde me allerbelabberdst. Hoe kon ik in godsnaam wedijveren met zo'n artiste?

Toen dacht ik : "de kindjes en de vrouw van de ambassadeur zullen allicht hun cultuur missen. Ik zal hen een geschenk geven : de klanken van de shakuhachi".

Ik werd gefeliciteerd door de violiste en de violiste werd gefeliciteerd door ons (een groep iaido-beoefenaars).

Welke muzikale cultuur was daar de hoogste? De vraag is absurd.

De Westerse cultuur heeft het duidelijk "verst gebracht" : Wij zijn rijkst in geld en bezittingen. Wij hebben de vreselijkste wapens. Wij kunnen iedereen kapot maken.

"We are invincible!"

Mijn voorgevoel zegt echter : "we zullen onszelf kapot maken.

Mick

zijn alle beschavingen gelijkwaardig?

2012-02-09T08:17:45+01:00

zijn alle beschavingen gelijkwaardig?

Rechtse denkers kunnen voor intellectueel ongemak zorgen. Zo heeft de Franse minister van binnenlandse zaken, die als ultrarechts staat gecatalogiseerd, opschudding veroorzaakt door te verklaren dat ‘niet alle beschavingen gelijk zijn’. En met ‘gelijk’ bedoelt hij ‘gelijkwaardig’.

Sedert het boek ‘The Clash of Civilisations’ van Samuel Huntington is dit thema een taboe binnen het ‘politiek correcte denken’, maar ik wens tot geen enkele kerk te behoren – ook niet tot de ‘correcte’: mij interesseert de waarheid of de waarheid met de grootste waarschijnlijkheid.

Kan je beschaving los zien van een cultuur en een maatschappijmodel? Ik vind van niet. De dichter Jezus van Nazareth heeft gezegd: ‘Aan de vruchten kent men de boom’. Wat wil zeggen: de waarde van een beschaving moet blijken uit de feiten.

Onze Westerse cultuur heeft alleszins een universele aantrekkingskracht. Men zou dit kunnen toeschrijven aan cultuurimperialisme maar als je ziet dat bij elke Koningin Elisabethwedstrijd er zoveel Aziatische kandidaten zijn dan moet je aanvaarden dat deze mensen uit vrije wil komen en onze muzikale traditie hoger inschatten dan de hunne. En deze aantrekkingskracht geldt ook voor de eigentijdse populaire muziek.

Daarnaast is er de Westerse technologie die elders gekopieerd wordt, al moeten we ook erkennen dat deze technologie en de wetenschap daarachter vaak ontleend zijn aan andere culturen.

En er is de Universele Verklaring van de Mensenrechten die is voortgevloeid uit Westerse tradities als het evangelisch christendom, het humanisme en de Verlichting.

Tenslotte is er vooral het West-Europese maatschappijmodel dat voor minder armoede en meer rechtvaardigheid zorgt.

Daar gaat het volgens mij om: in welke mate draagt een beschaving bij tot het respecteren van de mensenrechten en in welke mate bezorgt ze ons ‘een welbehagen in de cultuur’.

Met dit ‘welbehagen’ verwijs ik nadrukkelijk naar het geniale essay van Freud: ‘Over het onbehagen in de cultuur’. Dat er heel wat onbehagen aanwezig is in onze cultuur wordt bewezen door onze consumptie van medicijnen als antidepressiva en slaapmiddelen en kalmeringsmiddelen. Onze cultuur heeft ontegensprekelijk neurotische kenmerken met zijn rat race en cultus van het materialisme.

Maar wij wijzen de uitvoering van de doodstraf en de foltering af, we vinden dat iedereen recht heeft op een menswaardig bestaan en zelfs op een menswaardig levenseinde.

Dit zijn argumenten om voorzichtig te gewagen van een zekere superioriteit. Tot aan het licht komt dat ook bij ons of in onze opdracht wordt gefolterd en mensen al dan niet standrechtelijk worden geliquideerd. Bovendien heeft de Joegoslavische oorlog ons eraan herinnerd dat de gewelddadigheid en de oorlogszucht ook op ons continent nog duidelijk aanwezig zijn.

Wellicht moet ik tot de conclusie komen dat onze morele superioriteit vooral een papieren superioriteit is: we hebben zeer hoogstaande teksten, of we ze zelf naleven is een andere kwestie.

Juist in deze dagen van extreme koude worden we met onze neus op de feiten gedrukt: onze beschaving is allesbehalve perfect wanneer we moeten vaststellen dat hier mensen buiten moeten slapen of omkomen van de kou.

In mijn jeugd werd dit kerkliedje gezongen: ‘We zijn samen onderweg, halleluja’.

Dit is volgens mij de kern van de zaak: we moeten uitgaan van een universele wil om te evolueren naar meer respect voor de mensenrechten, naar een wereld met meer vrijheden en minder ongelijkheden. Het Westen kan daarin een voortrekkersrol spelen. Maar of het dat doet kan voortdurend in twijfel worden getrokken als we kijken naar de gevolgen van ons economisch systeem en naar onze latente oorlogszucht.

Kortom, ik schaam me er niet om een Westerling te zijn, maar erg trots ben ik er niet op.

de haan 9 feb. 12

zomer 1956

2012-02-09T06:32:41+01:00

Weststraat zomer 56

avonden vielen

met zwaluwen en een vleermuis

een sliert iele en één nauwelijks hardere klap

op de luwte

de kaarters zaten buiten

bij een voordeur, een gang naar een gemak

bruin bier en roltabak

een doffe bonk als troef neersloeg op het fluwelen matje

gekibbel gelach

de kinderen bleven

blind knikkeren in de kiezel

hoorden naar het getik

van glas op glas, vertelden griezel

of speelden ‘schipper mag ik over varen’

er stond van voren een haag aan weerszijden,

een kraag om de hals van de straat

het kasseitje eindigde op zijn boerentenen

mals in de weiden

hij leerde af te haten

2012-02-09T06:24:38+01:00

hij leerde af te haten omdat vader brak

zijn stiefmoeder bij het wekelijks stookfornuis

hield een buurvrouw de gelige vlekken voor

op zijn ondergoed

en hij zittend in het trapgat van de schelf

hing een ankertouw om een balk

(maar de dronken boot bleef varen

hij bleef uit gewoonte verjaren)

en hij leerde af te haten omdat vader brak

zoals een eerste pees afknapt

wanneer de paarden trekken

en de veroordeelde verdelen

onder de windstreken, over de wegen

hij leerde af wat haat was

en wat bleef er van de liefde:

zijn woeste adem wanneer hij toezag

hoe ze zich ontkleedde die geile kwezel

die bakvis die begon te grijzen

en van de liefde de droefenis, een natte kramp

om de reus die watervoeten kreeg

en zijn naam niet meer kon schrijven: dat bleef

de rest bleek een gezwel

dat wel weggaat met wat het zelf heeft overweldigd

vrouwtje

2012-02-08T10:31:22+01:00

vrouwtje op Facebook

- voor S. –

we weten dat jij de leerling was

die de leraar wat wou leren:

je hebt tegen mij aan gestaan

jouw glimlach naar mij opgeheven

mijn lippen hebben niets gedaan

we zijn onvervuld gebleven:

heb jij de reden ooit verstaan,

heb je deze dwaas begrepen

nu ben je mij verschenen

met jouw glimlach begon mijn dag

ik heb jou naar de trein gebracht

en je zei: ik heb toch mooie benen

shift

2012-02-08T09:57:57+01:00

shift

rond tienen fietste hij het koertje op

palmde de kamer in

met een gasgranaat machineolie en shag

vroeg: ‘wat is het opschrift van die film’

en pifte rosse haartjes tabak van zijn onderlip

en pas dan heeft de zoon bemerkt

hoe schoon het is dat neorealisme

Mama Roma, Rossellini, de Ladri van de Sica

hoe verschoond in beeld gebracht

nu dit proletenzweet de student doordrenkt

doordringt met smeer en kokosvezels

en de estheet ergert zich

aan dit walmverhaal van alledag en eigen bodem

hij zegt: ‘die titel wat hebt gij daaraan’

suite, vierde beweging

2012-02-07T08:52:17+01:00

parlando ma non troppo

VII

het was een zaterdag in mei: zonnig

de BRT zond de Negende uit van Ludwig Van

vader lag boven, zijn oudste zoon – die met bijbel en schuld –

had hem geduldig de trap op geduwd

de dokter zei wat hij wist en klapte zijn tas weer dicht

onze stiefmoeder plukte aan de toile cirée

en zuchtte: ‘en nu, hé, wat moet ik hier, hé…’

ik haalde de gele lederen handschoen met stalen talon

uit mijn bureaulade en ging kaatsen

Jeugdclub Den Trap won (een extra bierbon)

’s avonds was het bed beneden in de koelste plaats gezet

vlak onder mijn kamer – tegen de morgen werd ik wakker

de morfine was uitgewerkt

in het eerste licht dat trilde gelijk een waaier

stond hij op de sintels van het tuinpad

wat voorover gestuikt, wat hangend aan zijn vrouw

één arm voor zijn buik gelijk een zaaier

VIII

ja, gij hadt best in een boek van Dostojevski gekund

gij waart ertoe bekwaam om een trage moezjiek in mekaar

te schoppen en dan – op dezelfde pagina – met uw barzoi te ravotten

dit is boete doen, deze geseling regel na regel, volgens de wet

der dichters: de letters delven naar schuld, naar botten

van een her en der verstopt skelet

het moet een gezicht hebben gehad

en te noemen zijn geweest:

beest, ondier, onmens, onding, on en Om

hier is een sjamaan gepast om het op te roepen

in een roes die geneest, om beenderen

bij elkaar te sjanten en het af te maken,

ervan af te raken

eindelijk en voor goed

(een wig van woorden in het hart,

naar elke windstreek een kwart

en eindelijk: aan mijn handen droogt het bloed)

Alberto Cero Cero

2012-02-07T08:09:13+01:00

Alberto Cero Cero: dos años

Miguel Indurain heeft de veroordeling van zijn landgenoot Alberto Contador ‘een hoerenstreek’ genoemd. Om de immer rustige boerenzoon Indurain zo kwaad te krijgen, moet er al veel gebeuren. Dit ‘veel’ is de uitspraak van het TAS, het sporttribunaal van Genève.

Om te beginnen heb ik al bezwaren tegen het bestaan van zo’n uitzonderingsrechtbank: ik vind dat alle misdaden berecht moeten kunnen worden door gewone rechters, eventueel bijgestaan door vakspecialisten.

Dan zouden de algemene regels van de rechtspraak gelden zoals het vermoeden van onschuld tot bewijs van het tegendeel. De sportbonden en het TAS hanteren de omgekeerde logica: een betrapte atleet moet zijn onschuld kunnen bewijzen.

In het geval van Contador gaat het om een nauwelijks opspoorbare hoeveelheid clenbuterol.

Dit product is berucht geworden door de vetmesterij en door atleten kan het worden misbruikt om aan spieropbouw te doen. Maar daar heb je het al: spieropbouw vraagt een langdurige toediening en over een vrij lange periode. Contador die nochtans herhaaldelijk werd gecontroleerd, is slechts één keer betrapt en dan nog op een hoeveelheid die geen enkele werkzaamheid heeft.

Dit tart elke logica, en naast de brave Indurain is dan ook de gewetensvolle Eddy Merckx danig geschokt. Ik deel hun verontwaardiging.

We moeten in dit soort discussies vertrekken van een juiste definitie: wat is doping? Naar mijn mening gaat het om producten die de prestaties opdrijven en tegelijk schadelijk zijn voor de gezondheid. De lagedruktent die bijvoorbeeld door Sven Nijs is gebruikt, bevordert ook de zuurstofopname en de prestaties, maar ze is niet schadelijk; daarom is ze geen doping.

Bovendien zouden de inquisiteurs van de sportbonden moeten kunnen bepalen vanaf welke dosis een product die dubbele werking heeft. Concreet voorbeeld: ik ben zelf reeds bij herhaling geïnfiltreerd met cortisone om een ontsteking te bestrijden, maar nooit zijn mijn prestaties daardoor toegenomen. Nochtans is ooit Ludo Diercksens om dezelfde reden zes maanden geschorst geweest: hij had bekend dat hij zich met cortisone had laten behandelen.

Reeds 35 jaar geleden, toen ik nog werkzaam was bij Amnesty International, heb ik opgemerkt dat de sportbonden de laatste bastions van fascisme zijn in onze democratieën.

Dat was voor het arrest Bosman en andere juridische uitspraken die de willekeur en tirannie van sommige sportreglementen hebben aangetoond.

Topsport is een beroep en ik vind dat topatleten moeten onderworpen worden aan regels die ook in andere beroepen kunnen opgelegd worden. Een uitzonderingsrecht kan ik niet aanvaarden. Zoals de krankzinnige regel dat een sporter te allen tijde moet weten wat er zich in zijn lichaam bevindt: sporters zijn toch geen apothekers of dokters?

Tenslotte blijft het mij verwonderen dat er bij de sportliefhebbers en in de samenleving als geheel zo weinig protest is tegen de tirannie van de sportbonden. Heeft het te maken met de massapsychologie van de heldenverering die altijd gekoppeld is aan leedvermaak wanneer de held van zijn voetstuk is gevallen? Heeft het te maken met de psychologische wet van kleine lieden die zeggen: ik ben deugdzaam maar dat zijn deugnieten – en die deugnieten zijn dan de betrapte sporthelden? Vooral mensen met een klein zelfbeeld wensen zichzelf groter te maken door naar anderen te stampen: zij likken naar boven en trappen naar beneden.

Wellicht daarom wordt het gezag van de sportbonden en van het TAS zo gemakkelijk aanvaard, en worden zo vlotjes (morele) veroordelingen overgenomen. En dit alles gebeurt in een klimaat van overtrokken emoties en massahysterie.

Daarom pleit ik voor nuchterheid en redelijkheid. En mijn redelijkheid zegt mij dat Contador geen enkel sportief voordeel kan gehad hebben bij de geringe hoeveelheid clenbuterol die in zijn urine is gevonden. Zijn veroordeling is volgens mij dan ook ongegrond en in elk geval buiten alle proportie.

de haan 7 feb. 12

leestekens van sneeuw

2012-02-06T10:27:11+01:00

leestekens van sneeuw

een merel is een lezer

hij ziet het witte blad

van de tuin en wacht

tot jij het vult

hoe zou een dichter

eenzaam wezen

als van zijn vruchten

wordt gesmuld

je hebt een appel doorgesneden

en drie merels zijn ermee verguld

ze happen, hakken, hameren

tot de vrucht is uitgelezen

wie heeft in deze koude zo’n geduld

wie begrijpt dat jij moet stamelen

zoals alle dichters hun stiltes vrezen

wie beter dan een merel

bij de leestekens van sneeuw

Griekenland en het IMF

2012-02-06T07:47:58+01:00

Griekenland en het IMF

Onder druk van het IMF wordt Griekenland een besparingsbeleid opgedrongen dat je niet anders kan noemen dan een wurggreep. Daarmee blijft het IMF zichzelf getrouw, deze instelling is het immers gewend de hakbijl te hanteren in zogenaamde ‘bananenrepublieken’.

Telkens zie je het zelfde: de modale burger wordt veroordeeld tot de armoede, de rijken en de multinationals worden gespaard. Je reinste Thatcherisme dus.

Is het niet beledigend voor ons allemaal dat onze zo geprezen Europese muntunie een beroep moet doen op deze neoliberale instelling zodat een lidstaat gedegradeerd wordt tot een ‘bananenrepubliek’?

De gevolgen zijn in al hun duidelijkheid niet mis te verstaan: steeds meer Grieken slaan de hand aan zichzelf. Heel een volk wordt tot wanhoop gedreven.

Ik ben geen econoom, maar ik vermoed dat de schade minder erg zou zijn mocht Griekenland de unie verlaten en terugkeren naar de drachme. Dan kunnen ze hun munt devalueren wat de uitvoer en de tewerkstelling ten goede zou komen.

Ik ben niet blind voor de eigen verantwoordelijkheid van de Grieken en hun regeringen, maar voor ons allemaal betekent het optreden van het IMF meer dan imagoschade: heel het sociaaleconomisch model van Europa dreigt erdoor aangetast te worden zodat we terechtkomen in een meedogenloos kapitalisme.

de haan 6 feb. 12

suite, derde beweging

2012-02-06T06:58:35+01:00

scherzo

(uw medaillon: een ovalen holte gesneden

in bristolkarton en nagespoeld herkneed tot sepia verleden)

wat vergeten was staat tot de laatste vloed weer vast:

het joodse sjofeldom en het stijfsel

uw streepjeskiel die achter in de nek een tuit opzet

het sisalzeel waarmee gij de wolfshond belet

uit beeld te duiken de Durme in

zijn bek barst open zoals – beneden het baantje –

de polderkorst van klei en slib

een middag in augustus, het ACW zijn kleine

landeigendom: ‘Ons Zondagsuur’

de woestenij op de verhakkelde buitendijk

de wilde rabarber, netels stuurhoog als gij fietst

met een marbelpatat op iedere piek van de riek

onder de notelaar een favela schuthok

tegen de vlagen en over de gracht

met polderkaarsen

- een stip-pel-lijn

ste-kel-baars-jes

die koelte snijdt van blakeren –

daar ligt de kaag, ons buitendijks land

dat elke winter overstroomt

en waar gij woekert met uw werkmanmacht

uw klompen op zuignappen

kluiten aan uw korf

als van de slikbunder onze vijf roeden

zijn gerooid: lumbago en een reus

die dubbel plooit

eerst was uw dood een steeds herhaalde klap

grond die verzakt, een dak dat wegwaait

gelijk een afgeschoten vogel

na jaren de oorlog die niet meer hoefde uitgevochten

veldslagen in een werkmanswoning

de werkman op zondag met das en stijve boord

de zoon ongeschoren opgezet gelijk een jeannet

en over halverwege mijn omweg naar de rand

een kaartje van de reizen

het restaurant, de kunst- en kitschpaleizen

die ik u nu als het ware terug had kunnen betalen

dat kostuum hadt ge eens even voor wat anders kunnen dragen

dan voor het kaarten na de kerk

of zoals die laatste keer – helemaal gesteven –

voor uw uitstap naar de zerk

geen nieuwe berichten

2012-02-05T08:13:49+01:00

geen berichten

verzend geen woord, je lezers

dromen van een wereld

waarin de woorden overbodig zijn

een leven huid aan huid

en ieders vel is van velijn

door ieders nek gaat een adem

een warme adem want alle

lippen zijn getuit

woorden stippen aan, ze stampen

een grenspaal in de taal

en zij, de lezers, willen weidser leven

voorbij de grenzen en hun rampen

verzwijg je woorden vandaag

verzend een prent van kinderen

jouw woorden zijn een plaag

al willen zij wat ze verhinderen:

geen bakens, een leven huid aan huid

het bewegen van warme lakens

en dan een zucht, een zacht geluid

en meer is overbodig

suite, tweede beweging

2012-02-05T07:42:14+01:00

furioso

III

vader, de vernedering

u door het leven aangedaan

de wonde in uw buik

de muil die nooit wou sluiten

die lucht zwolg voor de moordzwam op uw lever

uw kreten

schorre uilen in het galmgat van de nacht

dan het einde een klam geprevel

nonnen die u wassen gelijk een kind haar pop

dat het einde: een klef gefezel

tongen die niet weten

hoe gij mij op kondt tillen

ik een nog blinde kat

en nu hangend aan dit leven tussen de goede en de kwade

moordenaars, hun heibel, hun hemelensplijtend

heimwee is in mijn laatste zwijgen

alles zijnde volgebraakt

ik herhaal uw gebaren:

de aarde schrapen van een spade

het bed uit vluchten voor de slapeloosheid

en de vrouwen, hoe hebt gij ze bemind

geweldenaar van tederheid:

in kramp krankzinnelijk?

hoe hebt gij ze betreurd

om haar nooit ten volle afwezig

nooit ten volle aanwezig zijn?

herhaal ik ook uw wanhoop

uw ongeduld met uw onuitwisbaarheid

ook uw woede om uzelf

ik herhaal u

ik heb u inderhaast haast bijgehaald

een vies gedicht uit Hamme

2012-02-05T07:08:59+01:00

pleepapier

- voor Flor en Pol -

zagen onze reten zwart?

hoe zouden wij dat weten:

in het wekelijkse bad

werd niet zo nauw gekeken

we zaten en we lazen

in dat hokje op de koer

we lazen de kwartjes

van een krant, onze broek

hing op de vloer

we zaten op een schone plank

als gekroonde prinsen op een troon

en spreek me niet van stank:

we waren het gewoon

we zaten en we lazen

de heldendaden van Rik van Looy

en soms vond ik een foto

voor zijn bestemming veel te mooi

onze broek hing op de vloer

boven het betonnen deksel

met zijn ring van ijzer:

dat optillen was een toer

voor vader in de lente

toen kwam hij met de beerloet

een kuipje aan een pets

en begon met volle moed

te scheppen in onze drets

daar kwamen onze vruchten van

de oogst van onze tuin, ja man:

zo spaarden wij veel duiten

en soms kon het gebeuren

dat van Looy lag op de kluiten:

wel gebruind maar nog herkenbaar

om te drogen op een lessenaar

maar zagen onze reten zwart?

ik zou het bij god niet weten

ik zie de deur van het hok

en ook een deur heeft een hart

suite, eerste beweging

2012-02-04T10:26:25+01:00

suite voor een knekelhuis

sostenuto

ik spoel terug de stilte:

wat bleef verzwegen al die maanden

welke troost of welke pijn

en weder de afstand samengesteld

welk ontzag of welk ontzet verraad

zoals gij die rechtop

en recht op de dood af gaat

zoals ik die zwijgend

zwijgend wegfiets met vakantie

onze handen lagen voor anker

aan de rand van de keukentafel

de buislamp beefde als van een lachbui

en gij praatte

ik zei: ik heb iemand leren kennen

maar het wordt toch weer niets

en gij: ik weeg nog 63 kilo

ik zei wat over zenuwen en dat ik ook

maar 68 woog

en gij: ik weet wel waar ik naartoe ga

de splinterbom stilte in mijn handen

de nacht barstte niet

van de onbeweeglijkheid in mijn stemspleet

toen traag de mieren

uit mijn houten ogen naar uw handen kropen

en ze ontvoerden als twee monsterstalen

van een maan

tederheid thuis

2012-02-04T08:47:50+01:00

tederheid

tederheid, er was geen taal voor bij ons thuis

moeder in de fauteuil kreeg klapjes op haar dikke kont

om beurten: vader, mijn jongste broer,

ik op mijn knieën, op de grond

en op vaders schoot in het schor getintel

van zijn adem ’s avonds bij de stoof

- de pot een rode bol wordt door een heks omklemd

moeder die vergeet het stomend ijzer, verschroeit een hemd

en de ridder ziet een bevroren sloot, een verloren kleed,

dat maakt hem wijzer

de beul, de gendarm:

zonder matrak een gewelf van warmte

ik opgerold op de plaats van moeder

in de droge sloot van de beddenzak :

‘slaapte gij nou nog niet,

ge moet ou Weesgegroetjes lezen

dan valt ge in slaap gelijk een bie’

teder, getemd was hij door de jaren

de kaarter kwam thuis zaterdag ’s nachts

en nooit bezopen

hij droeg zijn dochtertje, Lea,

zijn gedroomde antilope

na zoveel jaren uit de wiegendood

weer overeind gekropen

hij droeg haar van de moeder

naar haar eigen ledikant

een hoge hemelsblauwe doos

die in een hoek stond van mijn kamer

en dan slofte hij over mij gebogen

raapte de nylondonzen sprei weer op

en dekte mij toe: het zwart schaap

op het droge

tederheid, dat was de taal ervoor:

een versplinterde vertelling, een spelletje

pletsen op een blote bil – geweld

dat om de woorden knelt – en toedekken

ach, lieve reus, gij lieve beul,

brigigant en bricoleur

met dat Union Match-doosje onder je opengevallen bek

hoe moet ik aan een wit laken, aan een vol papier geraken

opdat ik ooit zo’n gezicht één hele nacht stil hou

en warmpjes toedek

the darkest hour

2012-02-04T07:20:32+01:00

the darkest hour – Bob Dylan

het koudste uur komt

voor de dageraad

in het donker lijkt

het dorp verdwenen

de dichter wacht op

een eerste worp: woorden

levensvatbaar en door een licht

van ver beschenen

hij roep zijn geesten aan

want wie bezocht wordt

is nooit eenzaam: daar komt

een dode op zijn tenen

en een vader neemt zijn schop,

begint de sneeuw te ruimen:

een paadje naar een achterdeur

met sterren in de ruiten

en een moeder giet het kokend

water op, ze haalt de schuif

uit van de assen: de stoof

is nu een rode zon en jij

behulpzaam strooit de sintels

op het paadje tot aan

de palen waar de tuin begon

hoor de echo, de holle

weerklank onder je klompen

en weer zie je de stronken

van bevroren spruiten

dit is het uur, het zelfde uur

dat alle sterren blonken

in de ruiten: we zaten samen

rond het vuur en zwegen in het donker

het ongeduld van de dichter

2012-02-04T06:22:08+01:00

kokosmatten

de dichter en zijn ongeduld

zijn ongedurigheid met proza

waar het van komt: van de kokosmatten

die vader na zijn uren vlocht

om het huis mee af te betalen

de erfenis die hij zijn schoonbroers

veel te duur had afgekocht

de balen kolossale klompen stof

geperste koorden

die onder de hangar gestapeld lagen

vader ontwierp een molentje

om ze los te tornen tot een vlechtdraad

mijn bijdrage

een snotneus van zes of zeven

snokte peuterde de bruine strengen los

de harige slangen beten in zijn handen

spogen een stekelige prop in zijn keel

en de serpenten bleven maar klitten

schilfers van de noot staken erin als spelden

zijn korte vingers konden die niet open krauwen

benauwdheid kwam met de woede

en die snokte bot nog harder

nog verwarder de lussen in de knot

en vader moest komen uit de stal

en moest zijn werk verlaten:

slaag en rammel en moeders tranen

haar verwijt en opstoken met gedempte stem:

‘zeg het tegen ou peet, manneke,

hij mag ou niet slaan, de loeder’

grootvader in de koele stal

aan de vlechttafel voor een pak toebak

ouwe Frans die brak een lans:

‘dat kind doet zijn devuren, wat avans’

‘hij heeft geen uren, den troeten,

weer een half uur om in te boeten’

ongeduld, voor een heel pak matten

wat halve kluiven

de schoonbroers verdienden een zak

meer met hun duiven

fluohesjes - herhaling

2012-02-03T21:40:32+01:00

Uitgeverij Demer presenteert

FLUOHESJES &

andere breekbaarheden

de veertiende bundel van

Staf de Wilde

vrijdag 30 maart 2012

om 20 uur

voorstelling in de openbare bibliotheek

van De Haan

in samenwerking met de Letterkundige Kring

Kerklommer

inleiding door

Hervé J. Casier

voordracht door

Rietje Vanhaecke, Jacky Tummers en Flor Will

muzikale intermezzi door harpiste

Mathilde Wauters

toegang gratis

een receptie wordt aangeboden door

het gemeentebestuur

het boek kost op de avond zelf 15 euro, daarna 16 euro

(18 euro bij verzending, gelieve dan te bestellen door dit bedrag over te schrijven op

IBAN BE22-0000-5192-8847 )

Het boek is nu al verkrijgbaar voor wie die avond niet aanwezig kan zijn!

fluitjes, een Hams gedicht

2012-02-03T19:45:55+01:00

fluitjes voor geen cent

de Snuivers hadden een baantje

een touwslagerij met één paard

dat trok een vettig wagentje en een stalen wiel

sloeg koorden om tot kabels

ik kreeg de lege tuitjes van het garen

en maakte er fepende fluitjes van:

een tabaksblaadje, een elastiekje van het brood,

een sleuf met vaders hard getemperd spinnermes

ik stond met een doos vol in ons poortje

en verkocht – gelijk een scheve pee een steelse borrel-

fluitjes voor een kwartje

het straatje piepte gelijk een verkouden orgel

toen kwam moeder

en een doek dat sloeg:

‘gij’n dief, stroper gij…

geld vragen aan uw kameraadjes!’

zij heeft alles uitgedeeld

al mijn braaf vergaren en beraden

ik heb nog altijd een hekel aan verkopen

heb ik dan zoveel kameraadjes?

fallische fase

2012-02-03T11:43:57+01:00

fallische fase

ik zag tussen uw borsten

de schaduw van een holte

en hoorde de kirrende duif

buikschommelend

zich verplaatsen over het ei

vader zei: het is niets

en het niets was anders

en het niets was donker

gij kirde

en ik het troetelkuiken

hing trots aan de geholde rotswand

van uw lijf

gij die van het donker waart

en anders en mij gelijk

ik toen reeds schilferend

aan uw huid van spiegelmoer

en die u kende

gij die donker zijt en anders

in de Hamse Weststraat

2012-02-03T08:38:05+01:00

Weststraat 4

regen op hoge hakken

drentelt over de veranda

verbreekt het ouwelijk trompen

der boten bij de oorlogsbrug

uitgewoeld, de Durme loopt

aan de donkere toom der zompen

langzame spier in de onderrug van dit land

over de veranda die nasuist van de bui

kruipt het behagen de kamer in

en huivert: een donzig ronkend beest

om tegen in te slapen

islam of vrijheid

2012-02-03T07:24:15+01:00

islam of vrijheid

De mooie dochter van Filip De Winter poseert in bikini en niqab onder de slogan: ‘islam of vrijheid’. Dat is ook een manier voor het VB om nog eens in Reyers Laat en alle ‘boekskes’ te komen.

Hoe dan ook, het lieve kind heeft gelijk: de niqab symboliseert de (seksuele) onderdrukking van de vrouw.

Betekent dit echter dat het VB staat voor haar bevrijding of emancipatie? Ik geloof het niet.

Het VB is er telkens als eerste bij om censuur te eisen wanneer bijvoorbeeld een toneelstuk al te expliciet omspringt met erotiek. En wanneer er binnen het VB een vrouw opduikt met een sterke persoonlijkheid – denk aan Marie-Rose Morel – dan wordt zij terzijde geschoven.

Het VB presenteert zichzelf als de verdediger van het christelijk Europa. Hun affiche zou al wat geloofwaardiger zijn, mocht de dochter ook een crucifix dragen. Dan zou de slogan worden: ‘godsdienst of vrijheid’. Nu opteert het VB voor de slogan: ‘Eigen Onderdrukking Eerst’.

In het algemeen gesproken: ik geloof niet dat je het ene fanatisme kunt bestrijden door er een ander tegenover te plaatsen. Het ware alternatief voor het fanatisme is de verdraagzaamheid, en die is bij het VB ver te zoeken. De verdraagzaamheid spoort ons aan om op zoek te gaan naar de nuance en die nuance kan ons leren dat in Europa zeer weinig moslima’s de niqab dragen: de meeste moslims in ons land en op ons continent beleven een gematigde islam. Zoals de meerderheid van de christenen in Europa een gematigd christendom voorstaan.

En dan vervalt mijn slogan: ‘godsdienst of vrijheid’, en moet het zijn: ‘godsdienstig fanatisme of vrijheid’. Waarbij het adjectief ‘godsdienstig’ zelfs kan geschrapt worden, want elke ideologie kan op een fanatieke manier worden beleefd en uitgedragen.

Laten we het daarop houden en een keuze maken tussen ‘fanatisme of vrijheid’. Dan weten we dat islamofobie niet bijdraagt tot een ontwikkeling naar een verdraagzame samenleving.

Wie de emancipatie genegen is, die heeft bij het VB niets te zoeken.

de haan 3 feb. 12

Freudiaans

2012-02-03T06:41:15+01:00

Freudiaans droompje

je nam me bij de arm

beslist en vastberaden

en bij jou thuis gekomen

zat jouw moeder in een zetel

een lage jeans, het zomerbloesje open

ik voelde de spons van haar kont

en schrok me toen een hoedje:

naast haar lag je vader

op een noodbed uitgestrekt

hij had zijn rug gebroken

dertien was je en jouw moeder

hooguit drieëndertig

ik wist niet wat me overkwam

al dat jonge vlees en zijn genade

maar weer was ik geen man

die vader hield mij in de gaten

Siberisch

2012-02-02T10:46:57+01:00

Siberisch

neem het de wind maar kwalijk:

komend van Moskou jaagt hij

door de haag en hij brengt

geen bontmuts mee

verbaas je over het geheugen

van een vogel: nu vandaag

de aarde is bevroren

daagt een merel op

en jij bent zijn kruimels vergeten

kwamen zo maar de woorden

weer, nu je hoofd is gesloten

als bevroren grond

verwonderd om het geheugen

van een vogel vind je een regel

die je vorig jaar al vond

rookt uw pijpken blij

2012-02-02T10:17:32+01:00

rookt uw pijpken blij/ uw gedachten komen vrij

wonend in stilte

ik adem mijn zwijgen uit

sprekend tot de vogels

in de bomen van herinnering

is mijn stem een taspapieren vlieger

het koren in schoven

op de ruig geschoren kouterkaak

hoort de koekoek in de blauwe bossen

de nevel die aan de beemden gebeurt

zoals vrede aan de doden

draagt het meisje vlinders in ‘r vlechten:

‘rooibos van singelingela… al wie ah..

al wie omziet zal op zijn gatje vallen…

rooibos …’

en stilte een witte kaars

een Weesgegroet tot doven

ik woon in stilte

pijprokend met wat spoken

het aroom gelijk een oude moeder

stopt de sokken van mijn adem

en dat verhalend aan de kinderen van mijn angst

is mijn taal een gebroken koord

het IJzeren Gordijn van de NVA

2012-02-02T07:58:05+01:00

het IJzeren Gordijn van de NVA

De beelden zijn hallucinant: in de hoofdstad van Europa moeten honderden mensen de nacht doorbrengen in de vrieskou. Daar moet een zondebok voor gevonden worden en de eerste die in aanmerking komt, is natuurlijk staatssecretaris voor asiel en migratie Maggie De Block.

Maar de NVA weet beter: de liberale staatssecretaris kan haar beleid niet realiseren omdat zijn aan de leiband moet lopen van de lakse Waalse socialisten. Dat zijn de eerste schuldigen.

De remedie van de NVA: draai de kraan dicht zodat de instroom vermindert of liefst van al opdroogt.

Wat de NVA dus wil is een nieuw IJzeren Gordijn: rond Fort Europa en als dat niet kan dan toch rondom Fort Vlaanderen. In de visie van de NVA lijden dus alle Vlamingen aan het nimby-syndroom: asielzoekers en zeker de economische vluchtelingen die door rechtse liberalen steevast ‘gelukzoekers’ worden genoemd, moeten ten allen prijze van ons grondgebied worden gehouden.

Ik ben Vlaamsgezind opgevoed, maar hoe meer ik de NVA bezig hoor, hoe beschaamder ik word. Iedereen die al eens over het onderwerp heeft nagedacht, weet dat het probleem van de vluchtelingen niet kan opgelost worden zonder in te werken op de oorzaken: de extreme ongelijkheid en de onveiligheid in onze wereld. Maar zo ver reikt het blikveld van de NVA niet, ze blijven staren naar hun Vlaamse navel.

Het migratieprobleem is werk van lange adem, en alleen kan ons land het niet: er moet minstens op Europees niveau worden ingegrepen en liefst op het niveau van de VN.

Wat in concreto betekent: strijd tegen de extreme armoede en ongelijkheid, strijd tegen de wapenhandel en wapensmokkel.

Iedereen zal zich de stickers herinneren: ‘Ik ben Vlaming en daar ben ik fier op’.

Waar zouden we dan wel fier op mogen zijn: op de egocentrische bekrompenheid die ons wordt aangepraat voor de NVA?

de haan 2 feb. 12

Hams gedicht nr 3

2012-02-01T17:05:41+01:00

de vader in het dorp

zo is het van in Baasrode deze zomer

over het water hoort heel het dorp mijn roep:

vader, de veerboot is nu gratis en ik verdrink

in het asfalt

hoe vaak droom ik dat de dijken braken

dat de Schelde mij droeg zoals uw schouders vroeger

dat ik zwemmen kon zoals met woorden

leven in dit verleden

Bunt en wegels en tussen dauw en nevel

de Durmevissers hun paraplu en poorstok

ik fiets onder de populieren en de platte klanken

der Biezestraat zijn mij lief om hun stank van vliegwielen

en het ritselen van het tabaksblaadje tegen uw tong

zo was het – toen ik kaatste – een hoogzomers zaterdag

een roeman die moeveis roept: mijn uitgeslagen bal

en op een vuurhete vensterbank:

gij met wollen sjaal en een besabbelde slurf asse

(moeveis is van mauvais en betekent buiten de lijnen)